کف پای صاف شدید: کفش ،کفی طبی و ورزش در پیشگیری و درمان این عارضه

کف پای صاف شدید کفش ،کفی طبی و ورزش در پیشگیری و درمان این عارضه

صافی کف پا که تحت عنوان افتادگی قوس پا نیز شناخته می‌شود به لحاظ ظاهر غیر طبیعی پا و افتادگی قوس پا یک مشکل مهم تلقی می‌‌شود. اگرچه صافی کف پا یک مسئله طبیعی محسوب نمی‌شود معمولاً وجود مشکلات زمینه‌ای یا ضعیف بودن عضلات پا در بروز این مشکل نقش دارند و باعث صافی کف پا می‌شوند. روشهای متفاوتی برای درمان صافی کف پا وجود دارد که شامل پوشیدن کفش محافظ پا، کفی و کفش طبی است. استفاده از بریس مخصوص صافی کف پا نسبت به روش های دیگر با مزایای بسیار زیادی همراه است و انجام عمل جراحی به ندرت پیشنهاد می‌شود.

با بدتر شدن میزان صافی کف پا نحوه راه رفتن شما نیز تغییر خواهد کرد. این امر ضمن کاهش توانایی و قابلیت پا بر تعادل بدن نیز تاثیر می‌گذارد و باعث بروز درد در کمر و پاها می‌شود. این وضعیت همچنین می‌تواند باعث بروز درد عضلانی، درد مفاصل، و التهاب تاندون شود. تغییر حالت راه رفتن و وضعیت کف پا می‌تواند باعث بروز اختلالات بیشتر از قبیل بونیون، کالوس، پای چکشی، و تاول شود. کاهش قوس پا در افراد ورزشکار که با کاهش میزان جذب ضربه توسط پا همراه است به این معنا است که ضربه حاصل از فعالیت ورزشی به ساق و ران منتقل می‌شود. در نتیجه احتمال بروز آسیب های حاصل از فعالیت جسمانی بیش از حد مانند شکستگی استخوان ساق (شین اسپلینت) وجود دارد.

دکتر حمید روشندل، با روش های درمانی موثر از جمله معرفی بهترین نوع کفی طبی و آموزش حرکات اصلاحی و اصلاح  الگوی راه رفتن به شما در درمان عارضه کف پا کمک بسیاری خواهد کرد.

برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره تلفن های 02166595897 و 02166595896   تماس حاصل فرمایید.

انواع مختلف صافی کف پا


 کف پا در حالت‌هایی که وزن بدن را تحمل نمی‌‌کند مانند نشستن و دراز کشیدن، به حالت هایی که وزن بدن را تحمل می‌کند مانند ایستادن، راه رفتن، و دویدن دارای قوس کاملا مشخصی است. به طور کلی صافی کف پا به دو گروه تقسیم می‌‌شود عبارتند از: صافی کف پای نرم و منعطف (FFF) و صافی کف پای سخت (RFF).

  • افرادی که صافی کف پای سخت دارند چه در حالت نشسته یا خوابیده و چه در حالت ایستادن و راه رفتن فاقد صافی کف پا هستند. این نوع صافی کف پا در پی برخی از مشکلات زمینه‌ای ایجاد می‌شود. اتصال غیر طبیعی دو استخوان پشت پا شایع‌ترین علت صافی کف پای سخت است و معمولاً زمانی رخ می‌دهد که دو یا چند استخوان به هم متصل شوند.
  • ضرب دیدگی، عفونت، اختلالات عصبی عضلانی، و اختلالات خود ایمنی مانند آرتریت روماتوئید می‌تواند باعث بروز صافی کف پای سخت شود.
  • افرادی که در حالت هایی که پا وزن بدن را تحمل می‌کند به سرعت خسته می‌شوند یا هنگام ایستادن فشار بسیار زیادی به پای آنها وارد می‌شود دچار صافی کف پای نرم هستند.
  • صافی کف پای نرم معمولاً به علت شل شدگی رباط رخ می‌دهد ( رباط‌هایی که وظیفه اتصال استخوان‌ها را به هم دارند ضعیف می‌شوند) که این مساله عمدتاً در پی ضعیف شدن عضله یا تاندون به وجود می‌آید. عضله خلفی ساق پا نقش بسیار مهمی را در ایجاد قوس میانی پا ایجاد می‌کند و از پا محافظت می‌نماید. بنابراین بروز هرگونه مشکل در این عضله می‌‌تواند باعث بروز صافی کف پای نرم و سایر مشکلات مرتبط با نقص عضله خلفی ساق پا مانند شین اسپلینت، خار پاشنه، و آسیب دیدگی مرتبط با اورپرونیشن شود.

 علل بروز صافی کف پا چیست؟


 صافی کف پا در کودکان کاملاً طبیعی است. با بزرگ شدن کودکان، تاندون‌های کف پا قوی و محکم می‌شوند تا بتوانند قوس کف پا را به وجود بیاورند. این امر اغلب در سن ۳ تا ۶ سالگی رخ می‌‌دهد. قوس کف پا در برخی از کودکان به علت مواردی نظیر پوشیدن کفش نامناسب ایجاد می‌‌شود و در نتیجه کودک دچار صافی کف پای نرم خواهد شد. ابتلا به بیماری در دوران کودکی یا آسیب دیدگی پا می‌تواند باعث بروز کف پای سخت شود.

  • هنگامی‌که کودک شروع به راه رفتن و سپس دویدن می‌کند بدن او در حالت طبیعی قرار می‌گیرد. اگر کودک پا برهنه و بدون کفش راه برود عوامل خارجی بر ظاهر پاهای او تأثیر خواهد گذاشت. هنگامی‌که کودک راه می‌رود قوس کف پا تاثیر بسیار زیادی در جذب ضربه ایفا می‌‌کند. کودک هنگام دویدن روی قسمت میانی پنجه پای خود را می‌رود که این کار باعث می‌‌شود ضربه ایجاد شده به طور مساوی در همه نقاط پا توزیع شود و پای کودک قوی شده و تعادل کافی داشته باشد.
  • کودکانی که از کفش نامناسب استفاده می‌کنند حالت بدن و نحوه راه رفتن آنها غیر طبیعی خواهد بود. این مسئله باعث برهم خوردن تعادل بدن، ایجاد حالت نامناسب بدن، و از بین بردن حواس حرکتی، و عکس العمل سیستم عصبی برای احساس کردن زمین می‌شود. صافی کف پای نرم معمولا باعث شل شدگی رباط و ضعیف شدن عضله خلفی ساق پا می‌شود.
  • همانگونه که متوجه شدید پا برهنه راه رفتن باعث ایجاد صافی کف پا می‌شود.

چرا با بالا رفتن سن دچار صافی کف پا می‌شویم؟


به صافی کف پا که با بالا رفتن سن ایجاد می‌شود صافی کف پای اکتسابی بزرگسالان گفته می‌‌شود. این نوع صافی کف پا به علت آسیب دیدگی، بیماری، تحت فشار قرار گرفتن پا به مدت طولانی، یا مشکلات بیومکانیک ناشی از بالا رفتن سن و پیری رخ ‌می‌دهد. صافی کف پای اکتسابی بیشتر در زنان چهل سال به بالا و به ویژه زنانی که اضافه وزن دارند و از فشار خون بالا و دیابت رنج می‌برند، رخ می‌دهد. صافی کف پا می‌تواند در دوران بارداری نیز رخ دهد اما معمولاً یک اختلال موقت است که به علت تغییر در سطح هورمون‌های بدن ایجاد می‌شود. تحقیقات نشان داده است افرادی که در دوران بزرگسالی دچار صافی کف پا می‌شوند سطح فعالیت آنزیم‌های پروتئین کاف بدن آنها ( آنزیمی که باعث تجزیه پروتئین می‌شود) بالا است. این آنزیم ها باعث تجزیه تاندون و رباط‌های قوی پا و در نتیجه بروز صافی کف پا می‌شود. شاید بتوان در آینده مشکل صافی کف پا را به کمک داروهایی که این آنزیم را هدف قرار می‌دهند درمان کرد.

 علائم صافی کف پا چیست؟


 افرادی که در طول زندگی خود کف پاهای آنها صاف بوده است معمولاً هیچ گونه علائمی ندارند و به احتمال زیاد می‌توانند فعالیت‌های طبیعی خود را انجام دهند و کف پای آنها دارای انعطاف پذیری کامل است و هیچ گونه مشکلی به لحاظ تاندون یا مفصل ندارند، و نحوه دویدن و راه رفتن آنها با شرایط کف پای آنها مطابقت کامل دارد. از هر ۴ نفر یک نفر و از هر پنج نفر یک نفر بزرگسالان دارای صافی کف پا است.

 علائم صافی کف پا در برخی از افراد عبارت است از:

  • پا درد: پا درد می‌‌تواند بر اساس قسمتی از پا که صاف شده است و تاندونی که آسیب دیده یا دچار کشیدگی شده است در نقاط مختلفی از پا رخ دهد.
  • ممکن است درد فقط در مچ پا بخشی از پا، یا همه نقاط آن احساس شود.
  • تغییر نحوه قرار گرفتن پا روی زمین می‌تواند باعث بروز درد در ساق پا، زانو، ران، لگن، و ستون فقرات شود.
  • اورپرونیشن یا چرخش بیش از حد پا به سمت داخل اغلب باعث بروز درد مچ پا و تاندون آشیل می‌شود.
  • سفتی و خشکی پا
  • صاف شدن و از بین رفتن نامتقارن کف کفش
  • احساس سفتی و عدم تعادل کف پا به ویژه اگر فقط یک پا درگیر شده باشد.

 صافی کف پا چگونه تشخیص داده می‌شود؟


 پزشک وضعیت صافی کف پای شما را در حالت ایستاده و هنگام راه رفتن بررسی می‌‌کند روشهای زیر برای تشخیص صافی کف پا استفاده می‌‌نماید:

  • پزشک از آنالیزگر جای پا استفاده می‌کند.
  • در صورتیکه صافی کف پا به تازگی ایجاد شده باشد پزشک به بررسی علل ایجاد کننده آن خواهد پرداخت. این امر می‌‌تواند شامل بررسی وضعیت تاندون ها و نحوه راه رفتن شما باشد. انجام اسکن ام‌ آر آی یا عکسبرداری توسط اشعه ایکس از یک قسمت از پا با همه نقاط آن می‌تواند بخشی از این فرآیند باشد.
  • شما می‌‌توانید برای تشخیص صافی کف پا، پاهای خود را خیس کرده و آن را روی یک سطح خشک بگذارید در صورتی که هنگام ایستادن کف پای شما به طور کامل با زمین تماس برقرار کرد دچار صافی کف پا هستید.
  • تا جایی که می‌توانید انگشت بزرگ پای خود را به سمت عقب بکشید اگر قوس کف پای شما مشخص نشد به احتمال زیاد هنگام راه رفتن یا دویدن پای شما به سمت داخل چرخیده است.

 پیشگیری از صافی کف پا و درمان این مشکل


اگرچه در اکثر موارد صافی کف پا باعث بروز درد و ناراحتی نمی‌شود باید به درمان این مشکل پرداخت زیرا صافی کف پا طبیعی نیست.

 انتخاب کفش مناسب برای کف پای صاف

انتخاب کفش مناسب برای کف پای صاف

 افرادی که کف پای آنها صاف است بهتر است اقدام به خرید کفشی کند که به خوبی از پا آنها محافظت می‌کند. ساختار کفشی که استفاده می‌‌شود می‌‌تواند باعث ایجاد تغییرات بسیار زیادی شود و خریدن کفشی که به کاهش فشار از مفاصل پا کمک کند می‌تواند تا حد زیادی به تسکین درد و ناراحتی کمک نماید. از آنجایی که آناتومی کف پای صاف با آناتومی کف پای عادی تفاوت دارد این افراد نمی‌‌توانند از کفش یکسان و مشابه استفاده نمایند. افرادی که صافی کف پا دارند باید در انتخاب کفش خود دقت نمایند این افراد باید میزان راحتی و مناسب بودن کفش خود را بر اساس پایداری حاصل از پوشیدن آن ارزیابی نمایند و صرفاً به ادعای تولید کننده تکیه نکند. در ادامه به نکاتی برای تهیه انتخاب یک کفش مناسب برای افرادی که کف پای صاف دارند اشاره می‌کنیم:

  • می‌توانید از کفی طبی استفاده کنید و آن را درون همه کفش‌های خود قرار دهید اما اطمینان از تهیه یک کفش مناسب و با کیفیت اهمیت بسیار زیادی دارد.
  • کفش شما باید به اندازه کافی سفت باشد تا بتواند به خوبی از پای شما محافظت نماید. برای تهیه کفش آن را بردارید و کمی خم کنید و بچرخانید تا بتوانید وضعیت آن را بررسی کنید و از مناسب بودن آن اطمینان حاصل کنید. در صورتی که کفش از قسمت پنجه به راحتی خم شود کفش مناسبی است و می‌تواند به خوبی از پاهای شما محافظت نماید. اما باید قسمت میانی کفش سفت و محکم باشد. سپس قسمت خارجی کفش را بررسی کنید و کفشی را انتخاب کنید که از ضخامت کافی برخوردار باشد. این نکته از چرخش بیش از حد پا پیشگیری می‌‌کند.
  • در صورتی که قصد دارید از کفش پاشنه بلند استفاده کنید سعی نمایید کفشی را انتخاب کنید که پاشنه آن سفت باشد و بتواند در برابر چرخش استخوان پاشنه مقاومت کند. بدین منظور می‌توانید با کشیدن پاشنه کفش به سمت عقب از این مسئله اطمینان حاصل کنید. در صورتی که پاشنه کفش سفت بود و خم نشد گزینه مناسبی برای خرید است.
  • استفاده از کفش معمولی هنگام ورزش کردن و دویدن نمی‌تواند به خوبی از پاهای شما محافظت کند. هنگام خرید کفش ورزشی دقت کنید که لایه داخلی کفش در قسمت پشت پا از فوم ساخته شده باشد بتواند به خوبی از کف پای شما محافظت کند. در این حالت از میزان چرخش پاشنه به سمت داخل کاسته می‌شود و هنگام پوشیدن این کفش احساس راحتی بیشتری خواهید کرد.
  • امتحان و بررسی کردن همه کفش‌های موجود در فروشگاه باعث اتلاف زمان می‌شود بنابراین بهتر است با فروشنده درباره مشکل خود صحبت کنید و از او بخواهید کفش مناسب صافی کف پا را در اختیار شما قرار دهد.

 استفاده از کفی طبی برای صافی کف پا

استفاده از کفی طبی برای صافی کف پا

 اگر کف پای شما صاف است می‌توانید از کفی طبی استفاده کنید. این کفی طبی می‌تواند هنگامی‌که مشغول انجام دادن فعالیت‌های جسمانی هستید از کف پای شما محافظت کند و به بهبود بیومکانیک بدن شما کمک نماید. کفش‌های طبی نیز شبیه کفی طبی هستند که ضمن محافظت از کف پای شما می‌‌توانند به توزیع فشار و وزن بدن به همه نقاط پا کمک کنند بنابراین فشار کمتری به تاندون و مفصل پای شما وارد خواهد شد. اگر مایل به استفاده از کفی طبی نیستید می‌‌توانید به کف پایه خود چسب بزنید تا هنگام دویدن یا انجام دادن فعالیت‌های جسمانی از کف پای شما محافظت شود.

 استفاده از جوراب مخصوص

استفاده از جوراب مخصوص

 جوراب طبی فشاری به نحوی طراحی شده است که می‌تواند از کف پا و به ویژه قوس پا محافظت نماید. می‌توانید به جای استفاده از کفش یا کفی طبی از این نوع جوراب استفاده کنید.

 استفاده از پد فشاری

استفاده از پد فشاری

 پدهای فشاری بر خلاف جوراب فشاری بسیار کوچک هستند و به نحوی طراحی شده‌اند که می‌‌توانید آن را زیر جوراب یا روی آن بپوشید. این پست های فشاری اطراف قوزک پا را می‌پوشانند و از آن محافظت می‌‌کنند.

 تمرینات ورزشی سودمند برای بهبود وضعیت قوس کف پا

 قوس کف پا توسط تعداد زیادی از عضلات کف پا ایجاد شده است. هنگامی‌که از این عضلات برای به فعالیت واداشتن کف پا استفاده می‌‌کنید قوس کف پا افزایش می‌‌یابد. صافی کف پا به علت ضعیف بودن این عضلات یا سفتی آنها ایجاد می‌شود که باید رفع این مشکل پرداخت. گاهی اوقات صافی کف پا به علت سفتی و ضعیف بودن عضلات کف پا ایجاد می‌شود. در صورتی که تمرینات ورزشی زیر را به طور منظم انجام دهید می‌‌توانید به موقع به بهبود صافی کف پای نرم و منعطف خود بپردازید.

مرحله ی اول: کف پای خود را روی یک توپ قرار دهید و توپ را بچرخانید

مرحله ی اول کف پای خود را روی یک توپ قرار دهید و توپ را بچرخانید

 اولین کار قبل از انجام دادن تمرینات تقویتی این است که به رفع سفتی و خشکی عضلات کف پای خود بپردازید. برای انجام این تمرین ورزشی می‌توانید از یک توپ کوچک و محکم مانند توپ گلف استفاده کنید. توپ را زیر پای خود قرار دهید و آن را از قسمت پنجه تا قسمت پاشنه به حرکت در بیاورید. حدود ۳ دقیقه این تمرین را با هر یک از پاهای خود انجام دهید.

 مرحله دوم: سعی کنید به کمک پنجه پای خود حوله را جمع کنید

مرحله دوم سعی کنید به کمک پنجه پای خود حوله را جمع کنید

 پس از آنکه عضلات پای شما شل شد می‌‌توانید به انجام این تمرین بپردازید. برای شروع این تمرین به یک حوله نیاز دارید. حوله را روی زمین قرار دهید و پای خود را روی آن بگذارید. از انگشت بزرگ پای خود برای کشیدن حوله استفاده کنید و سعی نمایید به کمک انگشتان خود حوله را جمع کنید. این تمرین را با هر پا حدود ۵۰ بار تکرار کنید.

 مرحله سوم: انگشتان پای خود را به اطراف بکشید

مرحله سوم انگشتان پای خود را به اطراف بکشید

 این تمرین می‌تواند به شل شدن عضلات پای شما کمک کند. می‌‌توانید در حالت نشسته یا هنگام تماشای تلویزیون به انجام این تمرین بپردازید. برای انجام این کار باید پای خود را بلند کنید و انگشتان خود را به سمت بیرون بکشید. این حرکت به انقباض و تقویت عضلاتی که وظیفه کنترل انگشتان پا را برعهده دارند، کمک می‌‌کند.

 مرحله چهارم: با خودکار و سکه تمرین کنید

مرحله چهارم با خودکار و سکه تمرین کنید

 برای انجام این تمرین ورزشی به یک خودکار و یک سکه نیاز دارید. سر پا بایستید و سکه را زیر مفصل انگشت بزرگ خود قرار دهید سپس خودکار را زیر قوس پای خود هدایت نمایید. هدف از انجام این تمرین این است که بدون فشار آوردن به خودکار سکه را فشار دهید. این تمرین دشوار تر از آن است که تصور می‌کنید. سعی کنید هنگام انجام دادن این تمرین فقط از مفصل انگشت بزرگ پای خود استفاده کنید، نهایت سعی خود را کنید که سایر انگشتان خود را شل نگه دارید.

 مرحله پنجم: سکه را به سمت مچ پای خود هدایت کنید

مرحله پنجم سکه را به سمت مچ پای خود هدایت کنید

 این حرکت نیز مانند تمرین قبلی انجام می‌شود اما باید کمر خود را به صورت صاف به دیوار یا در بچسبانید. سکه را زیر مفصل انگشت بزرگ خود قرار دهید و خودکار را زیر قوس پا بگذارید. سپس از دست خود که در جهت سکه و خودکار قرار دارد استفاده کنید و سعی نمایید ضمن حفظ تعادل بدن، دست خود را در امتداد بدن به حرکت در بیاورید و دیوار پشت سرتان را لمس کنید. سپس این تمرین را با دست و پای دیگر انجام دهید.

 تمرینات ورزشی دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند به بهبود صافی کف پای شما کمک کنند. پزشک می‌تواند بر اساس میزان صافی کف پا و سایر عوامل، تمرینات مخصوص صافی کف پا را به شما پیشنهاد کند. سپس نحوه انجام دادن این تمرینات، زمان انجام دادن، و تعداد دفعات تکرار آنها در طول هفته را به شما یاد می‌دهد. انجام دادن این تمرینات به صورت منظم می‌تواند به بهبود قوس کف پا کمک کند. می‌توانید این تمرینات ورزشی را در منزل انجام دهید و از مزایای حاصل از آن بهره بگیرید.