درمان خار پاشنه ناشی از وزن زیاد، فشار روی پاشنه و کفش نامناسب

خار پاشنه بیماری است که در اثر افزایش شدید یا ناگهانی مسافت پیموده شده، ساختار ضعیف پا و کفش‌های نامناسب ایجاد می‌شود که می‌تواند بار بیش از حد روی فاسیت کف پا وارد کند، یعنی بافت همبندی که از پاشنه تا انگشتان پا کشیده می‌شود و منجر به درد پاشنه شود. نوار کف پا ممکن است مانند مجموعه ای از نوارهای لاستیکی چربی به نظر برسد، اما از کلاژن ساخته شده، پروتئین سفت و سختی که بسیار کشنده نیست. فشار بیش از حد، چرخش بیش از حد به داخل و یا کفش‌های بیش از حد استفاده شده می‌تواند پارگی‌های کوچک ایجاد کند و باعث درد پاشنه و التهاب و خار پاشنه شود.

به عنوان اولین گام در درمان شرایط، ماساژ دهید (یک توپ گلف زیر پا رول کنید) و از یخ استفاده کنید (یک بطری آب یخ زده زیر پا رول کنید). نوع کفشی که در پیاده روی می‌پوشید وقتی که در حال دویدن نیستید، موثر است. محافظ قوس راه حل کلیدی است و راه رفتن با پای برهنه یا با یک کفش شل و نازک می‌تواند بهبودی را به تاخیر بیاندازد. اگر درد بیش از سه هفته وجود داشته باشد، به یک پزشک متخصص برای حل این مشکل مراجعه کنید. گزینه‌های درمان مانند کفی طبی، چسب زدن به پا، تزریق کورتیزون، اسپلیت‌های شبانه و داروهای ضد التهاب باعث کاهش علائم در حدود 95 درصد از بیماران در طی شش هفته می‌شود. برای موارد شدیدتر، فیزیوتراپی ممکن است تجویز شود. شش ماه درد مزمن ممکن است از درمان شاک ویو سود ببرد، که درمان تایید شده برای خار پاشنه می‌باشد.

دکتر حمید روشندل با کمک جدیدترین روش‌ها آماده ارائه خدمات توانبخشی و درمان انواع دردها و آسیب‌های اسکلتی عضلانی از جمله خار پاشنه است. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 02166595897 و 02166595896   تماس حاصل فرمایید.

علت ایجاد خار پاشنه چیست؟


درد پاشنه مربوط به خار پاشنه، کسانی را تحت تاثیر قرار می‌دهد که تمرین بیش از حد دارند، نسبت به کشیدن ماهیچه‌های ساق خود بی توجه‌اند و یا بیش از حد کارهای روی پاشنه و سرعیت انجام می‌دهند. وضعیت خارپاشنه می‌تواند به علت اختلالات بیومکانیکی، از جمله کف پای صاف، پای دارای قوس زیاد و تاندون آشیل گرفته، چرخش بیش از حد به داخل، افزایش ناگهانی در مسافت پیموده شدن تمرین، شروع کارهای سرعتی، پوشیدن کفش‌های اسپرت کهنه، دویدن بر روی سطوح سخت مانند آسفالت و بتن، یا پوشیدن کفش پاشنه بلند توسط زنان در تمام روز قبل از تعویض آن‌ها با کفش‌های تخت راحت، ایجاد شود.

چه نشانه‌هایی دارد؟


علائم-خار-پاشنه

نشانه کلاسیک خار پاشنه این است که بدترین درد در اولین قدم‌های صبح اتفاق می‌افتد، اما همه بیماران این علامت را در خود ندارد. بیماران اغلب در ابتدای فعالیت احساس درد می‌کنند که در صورت گرم شدن کاهش می‌یابد یا برطرف می‌شود. درد ممکن است با ایستادن طولانی نیز رخ دهد و گاهی اوقات با خشکی همراه است. در موارد شدیدتر، درد همچنین در پایان روز بدتر می‌شود.

درمان خار پاشنه پا


تشخیص و درمان زودرس معمولا منجر به دوره درمان کوتاه‌تر و همچنین افزایش احتمال موفقیت با اقدامات محافظه کارانه می‌شود.

استراحت

درمان-خار-پاشنه-با-استراحت

به طور کلی، خار پاشنه یک شرایط خود محدود کننده است. متأسفانه زمان بهبودی آن معمولا شش تا 18 ماه است که می‌تواند منجر به سرخوردگی بیماران و پزشکان شود. در یک مطالعه روی بیماران مبتلا به خار پاشنه، گزارش شده است که 25٪ از آنها استراحت را به عنوان درمانی بیان می‌کنند که موثر بوده است. ورزشکاران، بزرگسالان فعال و افرادی که شغل آن‌ها نیاز به راه رفتن زیادی دارد، نمی‌توانند تمام فعالیت‌های خود را متوقف کنند. بسیاری از پزشکان دریافته‌اند که طرح استراحت نسبی که اشکال دیگری را جایگزین فعالیت‌هایی می‌کند که علائم را تشدید می‌نمایند، احتمال پیروی از برنامه درمانی را افزایش می‌دهد. به همان اندازه مهم است که مشکلاتی که افراد را در معرض خطر ابتلا به خارپاشنه قرار می‌دهند، از قبیل افزایش میزان فعالیت وابسته به تحمل وزن، افزایش شدت فعالیت، سطوح پیاده روی یا دویدن سفت و کفش‌های فرسوده، اصلاح شوند.

کفش مناسب

درمان-خار-پاشنه-با-کفش

تغییر کفش به یک کفش مناسب، با سایز فیت ممکن است در برخی از بیماران مفید باشد. بعضی از افراد کفش‌هایی می‌پوشند که بیش از حد تنگ است و می‌تواند انواع مختلفی از درد پا را تشدید کند. بیماران اغلب می‌گویند که پوشیدن کفش‌های دارای پاشنه ضخیم‌تر و با محافظ مناسب، معمولا از یک ماده مانند اتیلن وینیل استات با چگالی بالا (که در بسیاری از کفش‌های دو پیدا می‌شود) ساخته می‌شوند، و درد ناشی از راه رفتن یا ایستادن طولانی مدت را کاهش می‌دهد. مطالعات نشان داده است که با گذشت زمان، کفش‌های اسپرت بخش قابل توجهی از جذب ضربه خود را از دست می‌دهند. بنابراین، خریدن یک جفت کفش جدید به سادگی می‌تواند در کاهش درد مفید باشد. برای افرادی که دارای کف پای صاف هستند، کفش‌های کنترل حرکت یا کفش‌های دارای محافظت بهتر از قوس طولی ممکن است درد ناشی از راه رفتن یا ایستادن طولانی مدت را کاهش دهد. کفش‌های کنترل حرکت معمولا دارای ویژگی‌های زیر است: یک طول مستقیم، ساختار دارای دوام ترکیبی، بخش خارجی پاشنه،  زبانه پهن‌تر و یک محافظ میانی خارجی.

محافظ قوس و کفی

بیماران دارای قوس کم، به لحاظ نظری، توانایی کمتری برای جذب نیروهای تولید شده توسط اثر ضربه پا دارند. سه اصلاح مکانیکی که اغلب مورد استفاده قرار می‌گیرند، شامل چسب زدن قوس، محافظ قوس‌های بدون نسخه و کفی‌های سفارشی می‌باشند.

چسب قوس پا فقط محافظت گذرا فراهم می‌کند و مطالعات نشان می‌دهد که حتی 24 دقیقه فعالیت می‌تواند اثربخشی چسب را به طور قابل توجهی کاهش دهد. چسب زدن قوس پا می‌تواند به عنوان درمان قطعی یا به عنوان آزمونی استفاده شود که تعیین کند آیا صرف هزینه برای محافظ قوس یا کفی ارزش را دارد یا خیر. چسب زدن ممکن است برای بروز خار پاشنه حاد مقرون به صرفه‌تر باشد و محافظ‌های قوس بدون نسخه و کفی‌های طبی ممکن است برای موارد مزمن یا مکرر خار پاشنه و برای پیشگیری از آسیب‌ها مفید باشد. در ورزشکاران، چسب قوس پا باید حداقل برای هر بازی یا تمرین جدید عوض شود، در حالی که یک محافظ قوس بدون نسخه معمولا برای یک فصل کامل ورزشی دوام دارد و کفی سفارشی معمولا برای چند فصل مورد استفاده قرار می‌گیرد.

محافظ‌های قوس بدون نسخه ممکن است در بیماران مبتلا به خار پاشنه حاد و صافی کف پا مفید باشند. محافظت ارائه شده توسط محافظ قوس بدون نسخه بسیار متغیر است و بستگی به مواد مورد استفاده دارد. به طور كلی بیماران باید سعی كنند مواد چگال‌تر را انتخاب كنند كه راه رفتن با آنها به اندازه كافی راحت باشد. محافظ‌های قوس بدون نسخه به ویژه در درمان نوجوانانی مفید است که رشد سریع پای آن‌ها ممکن است نیاز به یک یا چند جفت محافظ قوس جدید در هر فصل داشته باشد.

کفی‌های سفارشی معمولا با گچ گرفتن و یا قالب گیری از پای فرد و سپس ساخت کفی ساخته می‌شوند که به طور خاص برای کنترل عوامل بیومکانیکی مانند صافی کف پا، پرانتزی شدن جهت پاشنه پا و اختلاف در طول پاها، طراحی شده‌اند. برای بیماران مبتلا به خارپاشنه، شایع‌ترین نسخه، کفی‌های نیمه سفت و سه چهارم تا کفی‌های دارای طول کامل با پشتیبانی طولی قوس، می‌باشد.

اسپلینت شب

درمان-خار-پاشنه-با-اسپیلنت

اسپلینت‌های شب معمولا به گونه ای طراحی شده اند که مچ پای فرد را در طول شب در یک موقعیت خنثی نگه دارد. اکثر افراد به طور طبیعی با انحنا دادن به کف پا می‌خوابند، موقعیتی که باعث می‌شود خار پاشنه در یک موقعیت عمق دار قرار گیرد. یک اسپلینت انحنا دهنده در شب اجازه کشش ساق و کف پا را در طول خواب می‌دهد. از لحاظ تئوری، همچنین اجازه می‌دهد تا هر گونه بهبودی انجام شود، در حالی که خار پاشنه در یک موقعیت دراز قرار گرفته شده، بنابراین تنش کمتری با اولین قدم در صبح اتفاق می‌افتد. اسپلیت شب را می‌توان از گچ و یا مواد گچ گیری فایبر گلاس قالب بندی کرد یا می‌توان با یک بریس پلاستیکی پیش ساخته تهیه کرد. اسپلینت شب به عنوان بهترین درمان در تقریبا یک سوم از بیماران مبتلا به خار پاشنه مورد آزمایش قرار گرفته است.

عوامل ضد التهابی

عوامل ضد التهابی که در درمان خار پاشنه استفاده می‌شود عبارتند از یخ، NSAIDs، یون فورز و تزریق کورتیزون.

یخ در درمان خارپاشنه با ماساژ یخی، یخ حمام یا در یک بسته یخ استفاده می‌شود. برای ماساژ یخ، بیمار آب را در یک بسته کوچک یا فنجان فومی، فریز می‌کند و سپس یخ را با استفاده از حرکت دایره‌ای و فشار ملایم برای 5-10 دقیقه روی پاشنه دردناک ماساژ می‌دهد. برای استفاده از حمام یخ، یک ظرف کوچک از آب و یخ پر می‌شود و پاشنه به مدت 10 تا 15 دقیقه در آن قرار داده می‌شود. بیماران باید از پوشش نئوپرین شست پا استفاده می‌کنند و یا باید شست را بیرون از آب یخ قرار دهند تا از آسیب‌های ناشی از قرار گیری در معرض سرما جلوگیری شود. یخ خرد شده که در یک کیسه پلاستیکی و سپس یک حوله پیچیده شده، بهترین بسته یخ را تشکیل می‌دهد، زیرا می‌توان آن را به شکل پا در آورد و سطح تماس را افزایش داد. جایگزین مناسب دیگر استفاده از یک کیسه ذرت منجمد قرار داده شده در یک حوله می‌باشد. بسته‌های یخ معمولا برای 15 تا 20 دقیقه استفاده می‌شوند. معمولا استفاده از یخ پس از اتمام ورزش، کشش، تقویت و پس از یک روز کاری انجام می‌شود.

استفاده از داروهای ضد التهابی در بیماری‌های التهابی مزمن، تا حدودی بحث برانگیز است. مزایای استفاده از NSAID‌ها، قابل پذیرش بودن استفاده از داروهای خوراکی به عنوان یک روش درمان توسط بسیاری از بیماران، راحتی و سهولت انجام آن است. معایب  NSAID‌ها زیاد است، از جمله خطر خونریزی گوارشی، درد معده و آسیب کلیوی.

یون فورز استفاده از پالس‌های الکتریکی از یک واحد تحریک جریان ولتاژ پایین گالوانیزه برای انتقال کورتیکواستروئیدهای موضعی به ساختارهای بافت نرم است. یک مطالعه نشان داد که استفاده از یون فورز منجر به بهبود قابل ملاحظه پس از دو هفته می‌شود اما تفاوت طولانی مدت در شش هفته حاصل می‌گردد. معایب اصلی یون فورز هزینه و زمان است، زیرا برای موثر بودن آن باید توسط پزشک حداقل دو تا سه بار در هفته انجام شود. بنابراین، استفاده از یون فورز احتمالا بیشتر برای درمان ورزشکاران ممتاز و کارگران مبتلا به خار پاشنه حاد استفاده می‌شود که علائم آنها مانع از کار کردن آن‌ها می‌شود.

تزریق کورتیکواستروئید، مثل یون فورز، اگر در اوایل بیماری به کار رفته باشد، بیشترین سود را به همراه دارد، اما به علت خطرات مرتبط با آن، معمولا برای موارد سخت استفاده می‌شود. قبل از تزریق استروئید، باید رادیوگرافی پا و یا استخوان پاشنه انجام شود تا اطمینان حاصل گردد که علت درد تومور نیست. استروئیدها را می‌توان از طریق روش‌های کف پا یا میانی و یا با هدایت سونوگرافی یا بدون آن تزریق کرد. خطرات احتمالی شامل پارگی فاسیای کف پا و آتروفی لایه چربی است.

شاک ویو

درمان-خار-پاشنه-با-شاک-ویو

بسیاری از گزینه‌های درمان خار پاشنه در دسترس هستند، اما یکی از آن‌ها که به طور فزاینده ای محبوب می‌باشد، و آن درمان شاک ویو فرا بدنی (ESWT) است. شاک ویو فرا بدنی یکی از گزینه‌های پزشکی است که از امواج ضربه ای برای درمان بیماری‌های عضلانی اسکلتی مانند آرنج تنیس بازان، تاندونیت و خار پاشنه استفاده می‌کند. دو نوع از گزینه‌های درمان  ESWT، درکمان انرژی کم و انرژی بالا می‌باشند. نوع انرژی کم از سطح پایین امواج فشاری استفاده می‌کند، بنابراین بیمار در طول جلسه درمان احساس درد کمتری می‌کند. با این حال، اکثر بیماران نیاز به حداقل سه جلسه درمان جداگانه دارند. از سوی دیگر، درمان‌های انرژی بالا می‌تواند کاملا دردناک باشد، به همین دلیل اکثر پزشکان قبل از عمل بیهوشی را پیشنهاد می‌دهند. خبر خوب این است که اکثر بیماران فقط نیاز به یک درمان با انرژی بالا دارند تا خار پاشنه آن‌ها برطرف شوند. هر دو نوع کم انرژی و انرژی بالا درمان‌های غیر تهاجمی هستند و می‌تواند در حدود 20 دقیقه پایان یابد.

ورزش‌های مناسب برای درمان خار پاشنه

برنامه‌های کششی و تقویتی نقش مهمی در درمان خار پاشنه دارند و می‌توانند عوامل خطرزای عملکردی مانند تنگی گاستروکولوس و ضعف درونی عضلات پا بدن را برطرف کنند. افزایش انعطاف پذیری عضلات ساق بسیار مهم است. تکنیک‌های کششی که اغلب استفاده می‌شوند شامل کشش‌های دیوار و کشش‌های سکو یا پله می‌باشند. اگر چه معمولا درد در یک پا را تجربه می‌کنید، هر دو پا را ماساژ دهید و بکشید. اولین کاری که در صبح انجام می‌دهید این کار باشد، و سه بار در روز تکرار کنید. این کار صرف نظر از اینکه شما مرد یا زن هستید، درست است. مثلا:

کشش تاندون آشیل

درمان-خار-پاشنه-با-ورزش

طوری بایستید که پای آسیب دیده‌تان پشت پای سالم باشد. انگشتان پای عقبی را به سمت پاشنه پای جلویی قرار دهید و به دیوار تکیه دهید. زانوی پای جلو را خم کنید و رانوی پای عقب را صاف نگه دارید، پاشنه را کاملا صاف بر روی زمین قرار دهید. این وضعیت را برای  10 شماره نگه دارید.

کشش فاسیت کف پا

درمان-خار-پاشنه-با-ورزش

بنشینید و پای دچار درد پاشنه را روی زانوی خود قرار دهید. با استفاده از دست در طرفی که تحت تاثیر خار پاشنه قرار دارد، انگشتان پا را به سمت ساق پای خود بکشید تا احساس کشش در قوس پا داشته باشید. انگشت شست را در امتداد پای خود نگه دارید، باید تنش را احساس کنید. این وضعیت را برای  10 شماره نگه دارید.

جراحی

در مواردی که به درمان‌های محافظه کار پاسخ ندهند، ممکن است جراحی خار پاشنه در نظر گرفته شود. فاسیوتومی کف پا ممکن است با استفاده از تکنیک‌های باز، اندوسکوپیک یا رادیوفرکانسی انجام شود. عوامل خطرساز احتمالی شامل صاف شدن قوس طولی و بی حسی پاشنه و همچنین عوارض بالقوه مرتبط با پارگی فاسیای کف پا و عوارض مرتبط با بیهوشی می‌باشند.

چگونه از ایجاد خار در پاشنه پیشگیری کنیم؟


خار پاشنه می‌تواند یک مشکل دردسرساز باشد، که می‌تواند بدتر شود و درمان آن با مشکل مواجه گردد. برای جلوگیری از خار پاشنه، روی سطوح نرم بدوید، مسافت پیموده شده در هفته را بیشتر از 10 درصد افزایش ندهید و کفش‌های مناسب برای نوع پا و راه رفتن خود بپوشید. کفش‌های کتانی که می‌پوشید باید دارای محافظ قوس فراوان باشد.