درمان اسکولیوز(کج شدن ستون فقرات به یک سو):بریس ارتوپدی،فیزیوتراپی

درمان اسکولیوز کج شدن ستون فقرات به یک سو بریس ارتوپدی،فیزیوتراپی

به هرگونه انحراف ستون فقرات که بالای سن هجده سالگی روی دهد اسکولیوز بزرگسالان گفته می‌شود. رشد اسکلتی در افرادی که مبتلا به اسکولیوز بزرگسالان هستند کامل شده و نحوه درمان و گزینه‌های درمانی آنها با مبتلایان به اسکلیوز کودکان متفاوت می‌باشد. اسکولیوز در بزرگسالان، گروه وسیعی از افرادی که به علل مختلف دچار کجی ستون فقرات شده‌اند را شامل می‌شود. از جمله اسکولیوز ایدیوپاتیک که آغاز آن در کودکی بوده ولی درد و انحراف ستون فقرات در بزرگسالی تشدید می‌شود. موارد دیگر عبارتند از ناهنجاریهای مادرزادی که به صورت داخل رحمی ظهور می‌کند، اسکولیوز دژنراتیو یا تخریبی که به‌علت تخریب دیسک ایجاد می‌شود، اسکولیوز ناشی از سانحه (در اثر شکستگی ستون فقرات ایجاد می‌شود) و اسکولیوز عصبی عضلانی که اغلب در بیماران مبتلا به فلج یا دیستروفی عضلانی یا دیگر اختلالات عصبی عضلانی دیده می‌شود.

در پیش‌بینی تشدید انحراف ستون فقرات ناشی از اسکولیوز دو عامل مؤثر هستند : سن بیمار و میزان انحراف. انحراف زیاد (بیش از 30 درجه) در کودکان بسیار حائز اهمیت است.

پس از رشد کامل، انحراف کمتر از 30 درجه به همان میزان باقی می‌ماند، در حالیکه انحراف بیش از 50 درجه ممکن است با گذر زمان در حدود 1 درجه در هر سال  افزایش پیدا کند.

دکتر حمید روشندل پس از تشخیص شدت و زاویه انحراف ستون فقرات ، روش‌های درمانی موثری از جمله فیزیوتراپی، بریسهای طبی، ماساژ و درمان دستی را برای درمان بکار می‌گیرد.

برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره تلفنهای  02166595897 و 02166595896   تماس حاصل فرمایید.

آیا انحراف ستون فقرات در بزرگسالان و کودکان تفاوت دارد؟


اسکولیوز در بزرگسالان با کمردرد در ارتباط بوده که اغلب مهمترین نشانه محسوب شده و از این لحاظ با اسکولیوز در کودکان تفاوت دارد. انحراف در بزرگسالان شدیدتر بوده و اغلب پیش‌رونده است. همچنین کجی ستون فقرات در بزرگسالان سخت و غیر قابل انعطاف بوده که درمان را برای جراح دشوار می‌کند. معمولاً مراحل پیشرفته دیسک کمر با اسکولیوز در بزرگسالان در ارتباط است و می‌تواند دلیل اصلی کمردرد در بسیاری از بیماران باشد. امکان دارد اختلالات عصبی در نتیجه تحت فشار بودن اعصاب ناشی از فتق دیسک و التهاب مفاصل ایجاد شوند. در بیماران در اواخر دوران میانسالی و سنهای بالاتر، کاهش حجم استخوان یا پوکی استخوان شایع می‌باشد. تمامی موارد ذکر شده در درمان اسکولیوز در بزرگسالان حائز اهمیت هستند.

در صورت وجود انحراف خفیف در ستون فقرات کودک چه باید کرد؟


در صورت وجود انحراف خفیف در ستون فقرات کودک چه باید کرد؟

کودکانی که دارای انحراف خفیف (کمتر از 20 درجه) هستند برای اطمینان از تشدید نشدن انحراف معاینه می‌شوند. پزشک هر 6 ماه یکبار ستون فقرات بیمار را معاینه می‌کند. در صورتی که رشد فرد کامل شده باشد، احتمالاً نیازی به تصویربرداری با اشعه ایکس نیست.

آیا استفاده زیاد از اشعه ایکس برای سلامتی ضرر دارد؟


تصویربرداری با اشعه ایکس برای بررسی پیشرفت بیماری ضروری می‌باشد. امکان دارد تاثیرات منفی کمی در اثر استفاده مکرر از اشعه ایکس ایجاد شوند، ولی این تاثیرات با استفاده از پوشش محافظی که از بخشهای خاصی از بدن حفاظت می‌کند به حداقل می‌رسند.

گزینه‌های درمانی برای معالجه اسکولیوز


 سه گزینه درمانی تأیید شده برای معالجه اسکولیوز وجود دارد : کنترل و مراقبتهای پزشکی، بریس و جراحی

کجی ناشی از اسکولیوز به خودی خود بهبود پیدا نمی‌کند. استفاده از بریس از تشدید انحراف جلوگیری می‌کند. جراحی – فیوژن ستون فقرات – تنها روشی است که ستون فقرات را صاف می‌کند ولی باعث صاف شدن کامل ستون فقرات نمی‌شود. پزشک استفاده از گزینه‌های درمانی مذکور را بر اساس شدت اسکولیوز و میزان رشد جسمانی کودک توصیه خواهد کرد. این دو عامل مشخص خواهند کرد که اسکولیوز در دوران رشد کودک و همچنین در دوران بزرگسالی به چه صورت بروز خواهد کرد.

آیا فیزیوتراپی در درمان اسکولیوز تأثیر دارد؟

آیا فیزیوتراپی در درمان اسکولیوز تأثیر دارد؟

 تأثیر فیزیوتراپی در درمان اسکولیوز هنوز ثابت نشده است.

از روشهای مختلف فیزیوتراپی برای کاهش تاثیرات چرخش ستون فقرات و بهبود وضعیت و ظاهر بدن استفاده می‌شود. طبق برخی از شواهد علمی، فیزیوتراپی می‌تواند باعث صاف‌تر شدن ستون فقرات و بهبود تنفس شود. اگرچه در حال حاضر در رابطه با اینکه فیزیوتراپی به تنهایی بتواند از تشدید چرخش ستون فقرات جلوگیری کند ، شواهد چندانی وجود ندارد.

چنانچه فرد علاوه بر اسکولیوز دچار کمردرد هم باشد، پزشک برای بهبود درد از فیزیوتراپی استفاده می‌کند.

آیا کایروپرکتیک (درمان دستی) در درمان اسکولیوز مؤثر است؟

آیا کایروپرکتیک (درمان دستی) در درمان اسکولیوز مؤثر است؟

درمان دستی  یک روش درمانی بوده که در درمان دردهای شدید و کوتاه‌مدت مؤثر است و در مورد تاثیر آن اختلاف نظر وجود دارد. به نظر می‌رسد که درمان دستی در بلندمدت تأثیر چندانی در درمان عارضه‌های مزمن ندارد.

افرادی که مبتلا به اسکولیوز هستند و تمایل به استفاده از درمان دستی دارند، در صورت افزایش انحنای ستون فقرات، بایستی به متخصص ارتوپدی ستون فقرات یا متخصص جراح مغز و اعصاب مراجعه کنند. امکان دارد که بیمه، درمان دستی را تحت پوشش قرار دهد / ندهد.

آیا طب سوزنی در درمان انحراف ستون فقرات مؤثر است؟

آیا طب سوزنی در درمان انحراف ستون فقرات مؤثر است؟

در طب سوزنی از سوزنهای ظریفی برای تحریک نقاط خاصی در بدن استفاده شده تا با ایجاد جریان انرژی، بسیاری از بیماریها درمان شوند. شواهد علمی برای تأیید این نظریه و تأثیر آن در درمان اسکولیوز و کمردرد وجود ندارد. معمولاً بیمه این نوع درمان را تحت پوشش قرار نمی‌دهد.

آیا یوگا در درمان و کنترل اسکولیوز مؤثر است؟

آیا یوگا در درمان و کنترل اسکولیوز مؤثر است؟

یوگا به روشهای گوناگونی انجام می‌شود. معمولاً بیشتر این روشها برای بهبود عملکرد عضلات بوسیله حرکات کششی، وضعیت‌های بدنی خاص و تمارین تنفسی طراحی شده‌اند. در بعضی از روشهای یوگا از مدیتیشن هم استفاده می‌شود. تأثیر این روشها در درمان اسکولیوز ثابت نشده‌ است ولی امکان دارد در درمان کمردرد مؤثر باشند. همچنین وضعیت کلی سلامتی هم ممکن است بهبود پیدا کند. امکان دارد که بیمه، درمان بوسیله یوگا را تحت پوشش قرار دهد / ندهد.

آیا ماساژ در درمان اسکولیوز مؤثر است؟ 

آیا ماساژ در درمان اسکولیوز مؤثر است؟

امکان دارد ماساژ در بهبود کمردرد مؤثر باشد. متخصص ارتوپدی ستون فقرات یا متخصص جراح مغز و اعصاب، بیمار را به ماساژور معرفی خواهد کرد.

روش‌های مختلف برای انجام ماساژ وجود دارند. بایستی از این که شخص ماساژدهنده دارای مدرک معتبر بوده و در این کار تجربه و مهارت دارد، اطمینان حاصل شود. بیمه معمولاً درمان بوسیله ماساژ را پوشش نمی‌دهد.

آیا پیلاتس در درمان انحراف ستون فقرات مؤثر است؟ 

آیا پیلاتس در درمان انحراف ستون فقرات مؤثر است؟

 

تمرینات پیلاتس بر تقویت عضلات شکم و کمر تمرکز دارد و بر وضعیتهای بدنی و تنفس نیز تاکید می‌شود. شدت تمرینات از لحاظ سختی بایستی به‌تدریج افزایش پیدا کند و نباید باعث افزایش کمردرد شوند. تمرینات پیلاتس برای افرادی که کمردرد  شدید دارند مناسب نیست. بیمار بایستی در مورد نحوه انجام تمرینات با مربی پیلاتس مشورت کند.

آیا استفاده از بریس در صورت ابتلا به اسکولیوز ضروری است؟ 

آیا استفاده از بریس در صورت ابتلا به اسکولیوز ضروری است؟

بیشتر افردی که به اسکولیوز مبتلا هستند نیازی به استفاده از بریس ندارند. کجی ستون فقرات در حدود یک نفر از هر 6 بیمار بالغ، در جهش رشدی مشخص می‌شود. هرچه کجی بیشتر شود، احتمال انجام جراحی برای اصلاح آن بالاتر می‌رود. بنابراین چنانچه نشانه‌های افزایش انحراف مشاهده شود، پزشک به بیمار استفاده از بریس مخصوصی را برای جلوگیری افزایش انحراف (در طی رشد ستون فقرات) توصیه خواهد کرد.

از بریس برای چه میزان از زاویه انحراف بایستی استفاده شود؟

درمان با بریس معمولاً برای جلوگیری از تشدید اسکولیوز در موارد زیر استفاده می‌شود:

  • انحرافی که متوسط باشد (بین 20 تا 40 درجه) و
  • انحرافی که پیش‌رونده باشد (به میزان بیش از 5 درجه افزایش پیدا کرده باشد) یا
  • انحرافی که هنگام تشخیص بیش از 30 درجه باشد و
  • شخص همچنان در حال رشد باشد

پزشک برای استفاده از بریس عوامل دیگری را مانند وجود عارضه‌های طبی دیگر و وجود اسکولیوز در دیگر افراد خانواده را نیز در نظر می‌گیرد.

آیا استفاده از بریس در بهبود اسکولیوز مؤثر است؟


تحقیقات بسیاری نشان می‌دهند که بریس می‌تواند از افزایش میزان چرخش ستون فقرات در حدی که به جراحی نیاز شود جلوگیری کند.

به احتمال زیاد با استفاده از بریس میزان انحراف کاهش پیدا می‌کند. هنگامی که رشد ستون فقرات کامل شده و استفاده از بریس متوقف می‌شود، انحراف به‌اندازه قبلیش باز می‌گردد. در برخی از موارد، پس از استفاده از بریس میزان انحراف به همان اندازه بهبودیافته باقی می‌ماند.

تحقیقات حاکی از این هستند که هر چه مدت زمان بیشتری از بریس استفاده شود، تأثیر آن بیشتر است. استفاده از بریس به اندازه 6 ساعت در روز تقریباً بی‌فایده است، در حالیکه با استفاده از بریس به میزان بیش از 16 ساعت در روز احتمالاً دیگر به جراحی نیازی نیست. البته در بعضی از موارد حتی با وجود استفاده از بریس، کجی ستون فقرات افزایش پیدا می‌کند.

از چه نوع بریس و به چه دلیلی باید استفاده کرد؟ 

پزشک با متخصص سازنده ارتز همکاری کرده تا بهترین نوع بریس برای هر شخص را تشخیص دهند.

نوع بریس مورد نیاز هر شخص به عوامل زیر بستگی دارد:

  • محل انحراف در ستون فقرات
  • میزان انعطاف‌پذیری ستون فقرات
  • تعداد انحراف‌ها
  • موقعیت و میزان چرخش بعضی از مهره‌ها در ستون فقرات
  • وجود عارضه‌های دیگر

پزشک و متخصص سازنده ارتز جهت تعیین نوع بریس، نوع فعالیت‌ها و نحوه زندگی بیمار را نیز در نظر می‌گیرند. سپس فرد بیمار به همراه خانواده تصمیم می‌گیرد که چه نوع بریسی از بین گزینه‌های موجود برای او مناسب است.

بریس تنها در صورتی مؤثر عمل می‌کند که طبق دستور پزشک استفاده شود، پس بسیار اهمیت دارد که بریسی را انتخاب کنید که برای شما مناسب باشد.

انواع بریس

انواع بریس

بریس در دو نوع اصلی موجود است: بریس پلاستیکی (سخت و محکم) و بریس الاستیک نرم (دینامیک)

  • بریس پلاستیکی مانند پوشش محافظی است که قسمتهای جلو و عقب بالاتنه را از زیر بغل تا لگن می‌پوشاند. معمولاً بریس بوسیله سه بست قلاب‌دار بسته شده و به راحتی برای انجام فعالیتهای روزانه قابل جدا شدن است.
  • در بریس نرم از بندهای الاستیک، بست قلاب‌دار و قطعات کوچک پلاستیکی یا فلزی برای شکل دادن به بریس مطابق با نوع انحراف ستون فقرات استفاده شده تا هنگام حرکت، ستون فقرات را در جای خودش نگه دارند.

در صورت استفاده از هر نوع بریس، متخصص سازنده ارتز بریس را مطابق وضعیت بدنی شما ساخته و آماده خواهد کرد.

تا چه مدت زمانی باید از بریس استفاده کرد؟

تا زمانی که رشد ستون فقرات متوقف شود باید از بریس استفاده کرد. این مدت زمان از شخصی تا شخص دیگر متفاوت است. پزشک هر 4 تا 6 ماه، بریس و وضعیت رشد بیمار را بررسی خواهد کرد.

مدت زمانی که به طور روزانه بایستی از بریس استفاده شود بستگی به عواملی مانند رشد جسمی و نوع بریس مورد استفاده دارد. معمولاً بریس بین 16 تا 23 ساعت در هر روز بایستی استفاده شود.

برخی از بریس‌ها تنها هنگام خواب استفاده می‌شوند، ولی این نوع بریس برای تمامی انواع انحراف ستون فقرات مناسب نیستند. پزشک در مورد نوع بریس و مدت زمان استفاده به شما راهنمایی لازم را خواهد کرد.

نحوه استفاده از بریس 

برای استفاده از بریس در ابتدا به کمی تمرین نیاز است، ولی خیلی زود بیمار در انجام این کار مهارت پیدا می‌کند. برای پوشاندن بریس می‌توان از لباسهای گشاد استفاده کرد.

در صورت موافقت پزشک، می‌توان برای ورزش کردن یا فعالیتهای زمان فراغت ، بریس را از بدن خارج کرد.

عوارض استفاده نکردن از بریس 

استفاده از بریس یکی از بهترین روشهای جلوگیری از تشدید اسکولیوز است.

بریس تنها در صورت استفاده مکرر مؤثر خواهد بود. چنانچه پزشک استفاده از بریس را به شما توصیه کرده ولی شما از آن استفاده نمی‌کنید، خطر تشدید انحراف ستون فقرات افزایش خواهد یافت.

بسته به میزان کجی ستون فقرات، امکان دارد برای ترمیم آن از جراحی استفاده شود. در صورتیکه هیچ اقدامی برای بهبود انحراف انجام نشود، انحراف افزایش پیدا خواهد کرد که باعث ایجاد عوارض پزشکی شده و کیفیت زندگی در آینده تحت تأثیر این عامل قرار خواهد گرفت.

 استفاده از جراحی برای بهبود اسکولیوز

جراحی برای افرادی که انحراف ستون فقراتشان با گذشت زمان تشدید شده، یا در مواردی که درد با استفاده از روشهای درمانی غیرجراحی بهبود پیدا نکرده و یا در بیمارانی که اختلالات عصبی وجود داشته باشند استفاده می‌شود. برای انحرافات شدید ستون فقرات که با نشانه‌های گوناگون همراه باشد نیز از جراحی استفاده می‌شود. موارد منع استفاده از جراحی مربوط به افراد سالخورده‌ای است که از سلامت کافی برای جراحی برخوردار نبوده و یا کسانی که به علت پوکی استخوان شدید کاندیدای مناسبی برای جراحی نیستند. امکان دارد جراحی در بزرگسالان در ناحیه خلفی (پشتی)، ناحیه قدامی (جلویی) و خلفی، یا تنها در ناحیه قدامی برای اسکولیوز کمری و سینه‌ای‌کمری استفاده شود. معمولاً از استئوتومی (برش استخوان) در انحرافات غیرقابل انعطاف، یا برداشتن قسمتی از ستون فقرات جهت خارج کردن مهره در انحرافات شدید برای تراز مجدد ستون فقرات به صورت بی‌خطر استفاده می‌شود. اغلب دیسک‌ها در بخش پایینی کمری به شدت تخریب شده و بایستی از فیوژن تا قسمت استخوان خاجی استفاده کرد. انجام فیوژن تا استخوان خاجی دشوار بوده و اغلب انجام جراحی قدامی- خلفی را ضروری می‌سازد. امکان دارد برای تأمین قدرت نگهداری ستون فقرات از تثبیت لگنی استفاده شود.

زمان بهبودی پس از جراحی در اسکولیوز بزرگسالان به میزان انحراف ستون فقرات پیش از عمل، مقدار و نوع جراحی مورد نیاز و سن بیمار بستگی دارد.  امکان دارد بیمار 3 ماه یا حداکثر بین 6 تا 9 ماه پس از جراحی بتواند به فعالیتهای روزمره بازگردد. معمولاً استراحت در موسسه توانبخشی پس از جراحی در بیمارستان می‌تواند برای بیماران مفید باشد.