درمان آرتروز لگن خاصره ناشی از سایش غضروف، استخوان و مفصل هیپ

آرتروز-لگن-خاصره

بیماری آرتروز دراصطلاح به التهاب مفصل اتلاق می‌­شود اما این واژه درکل، به هر شرایطی که موجب آسیب غضروف ­گردد اشاره می­‌کند. التهاب درحقیقت پاسخ طبیعی بدن به آسیب می‌­باشد. علائم اخطاری التهاب شامل سرخی، تورم، گرما و درد است. غضروف بالشتک یا لایه نرمی است که فشار را جذب می­‌کند. میزان آسیب غضروف و التهاب سینوویال با توجه به­ نوع و مراحل آرتروز در افراد متغیر است. درد مراحل اولیه آرتروز اغلب ناشی از التهاب است اما درد مراحل بعدی، که شامل پارگی غضروف است بیشتر به ­دلیل سایش مکانیکی استخوان­‌های خام بر روی یکدیگر می‌­باشد. آرتریت التهابی هیپ یا همان آرتروز لگن­ خاصره، مفاصل لگن و خصوصا غضروف، استخوان، بافت نرم اطراف مفصل، عضلات و تاندون­‌ها را تحت تاثیر قرار می‌­دهد.

اگر در حال حاضر از درد خفیف یا شدید لگن رنج می­‌برید باید در اسرع وقت جهت معاینه به یک متخصص ارتوپد مراجعه کنید. پزشکان می­‌توانند بیماری آرتروز را با بررسی سوابق پزشکی بیمار، معاینه فیزیکی و انجام اشعه ­ایکس لگن­ خاصره تشخیص دهند. تغییرات مفصل لگن که به­ دلیل استئوآرتریت یا به­ عبارتی ساییدگی استخوان لگن رخ می­‌دهد را نمی­‌توان خنثی کرد اما پیشرفت این بیماری را می­‌توان کاهش داد. بیشتر درمان­‌ها ازجمله کاهش وزن و تقویت عضلات کمک می­‌کنند تا فشار کمتری روی مفاصل لگن وارد شود. درمان­‌های پزشکی نظیر دارو، تزریق و جراحی ممکن است در موارد خفیف تا شدید ساییدگی مفصل لگن استفاده شوند. یک برنامه درمانی خوب باید شامل  فاکتورهای سبک زندگی بیمار بوده و نیاز به استراحت و فعالیت را متعادل نماید. هرچه درمان زودتر شروع شود شانس حفظ سلامتی مفصل بالاتر خواهد بود.

اگر شما عزیزان از نشانه­‌های آرتروز لگن رنج می­‌برید می­‌توانید با مراجعه به دکتر حمید روشندل، متخصص ارتوپد، از انواع روش­‌های درمانی و توانبخشی مانند فیزیوتراپی و ورزش تحت نظر ایشان بهره‌­مند شوید. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می­‌توانید با شماره‌­های 02166595897 و 02166595896   تماس حاصل فرمایید.

انواع آرتروز لگن


آرتروز انواع مختلفی دارد. شایع­ترین نوع آرتروز مفصل لگن که ممکن است در افراد رخ دهد شامل:

  • آرتریت دژنراتیو لگن: شایع­ترین نوع آرتروز است. از علائم این بیماری می­توان به تخریب پیش­رونده غضروف، استخوان­‌ها یا غشاء سینوویال که معمولا در یک دوره طولانی­ مدت در داخل مفصل رخ می‌­دهد اشاره کرد.
  • آرتروز لگن پس از آسیب: نوعی استئوآرتریت است. آرتروز هیپ پس از آسیب نوعی اختلال دژنراتیو پیش­رونده است که ممکن است بعد از آسیب ناحیه لگن رخ دهد.
  • نکروز آواسکولار لگن: این حالت که دراصلاح به بافت­ مردگی بی­ خونی اتلاق می­‌شود زمانی رخ می­دهد که جریان خون به مفصل لگن دچار اختلال می‌­شود. نتیجه این شرایط آسیب بافتی (استخوان و بافت نرم اطراف مفصل) است. از علل شایع ناهنجاری نکروز آواسکولار می­‌توان به درمان مزمن استروئیدی، کم­ خونی داسی شکل و آسیب مفصل اشاره نمود.
  • آرتریت روماتوئید مفصل لگن: آرتریت روماتوئید یا همان روماتیسم مفصلی به بیماری التهابی سیستمتیک سیستم ایمنی­ بدن گفته می‌شود که ممکن است پوشش مفاصل، بافت­‌های اطراف یا اندام‌های درون بدن را تحت تاثیر قرار دهد.
  • آرترزو لگن ناشی از اسپوندیلیت آنکیلوزان: اسپوندیلیت آنکیلوزان نوعی اختلال التهابی است که منجربه التهاب مزمن در ستون­ فقرات و مفصل ساکروایلیاک ( مفصل لگن) می­‌گردد.
  • آرتروز لگن ناشی از لوپوس آریتماتوز سیستمتیک: این بیماری نوعی اختلال التهابی سیستمتیک است که ممکن است هر قسمتی از بدن ازجمله مفصل لگن را درگیر کند. لوپوس آریتماتوز سیستمتیک زمانی رخ می­‌دهد که سیستم­ ایمنی بیمار با تولید آنتی­ بادی به طور تصادفی به بافت­‌های سالم و اندام­‌های درون بدن حمله می­‌کند.
  • نقرس مفصلی: نوع پیچیده آرتروز التهابی است. نقرس مفصلی نوعی بیماری است که به ­دلیل افزایش سطح اسید اوریک خون بروز می­‌کند. تشکیل غیرطبیعی کریستال اسید اوریک موجب حملات نقرس شده و منجربه التهاب مفاصل می‌گردد. بیماری نقرس معمولا مفاصل کوچک پاها را تحت تاثیر قرار می‌­دهد. درگیری مفصل لگن ­خاصره با نقرس خیلی شایع نیست.

علت ایجاد آرتروز در لگن چیست؟


در حال­ حاضر، علت بیماری التهاب مفصل لگن مشخص نشده­ است. ازعوامل مرتبط با این اختلال می‌­توان به سوابق خانوادگی اشاره کرد. افرادی که یکی از اعضای نزدیک خانواده و یا بستگان آن­ها سابقه ابتلا به این ناهنجاری را داشته­‌اند بیشتر در معرض آرتروز مفاصل لگن هستند. در آرتروز لگن­ خاصره، بافت غضروف پوشاننده مفصل به­ دلیل التهاب (مانند آرتریت روماتوئید) و یا به­ دلیل فشار مکرر یا صدمه (مانند ساییدگی تخریبی) دچار آسیب می‌­شود. ساییدگی و نازک ­شدن مفصل منجر به تماس مستقیم استخوان­‌ها در مفصل می­شود. هنگامی که استخوان­‌ها بر روی یکدیگر ساییده می­شوند موجب درد، خشکی و محدود شدن و غیرطبیعی­ شدن حرکات مفصل می­‌شوند.

علائم آرتروز لگن چیست؟


نشانه-های-آرتروز-لگنآرتروز نوعی اختلال تدریجی و پیشرونده است که معمولا با مرور زمان تشدید می­یابد. علائم و نشانه‌­های رایج مرتبط با بیماری آرترزو لگن­ خاصره عبارتند از:

  • درد و حساسیت به لمس قابل­توجه (درد در صورت لمس لگن)
  • تورم بافت اطراف مفصل (به ­دلیل التهاب)
  • خشکی و کاهش تحرک مفصل لگن
  • اختلال در راه­رفتن

چه کسانی بیشتر به این بیماری مبتلا میشوند؟


  • سن: بیماری آرترزو مفصل لگن ممکن است در هر سنی رخ دهد اما در افراد کمتر از 40 سال بسیار نادر است. از آن­جایی که این بیماری به تدریج پیشرفت می­‌کند خطر ابتلا به آن با افزایش سن بیشتر می­شود.
  • سابقه آسیب مفصلی: هر نوع آسیبی که سابقا به مفصل لگن وارد شده ممکن است خطر ابتلا به چنین ناهنجاری را افزایش دهد.
  • سابقه خانوادگی: افردی که یکی از اعضای خانواده و یا بستگان نزدیک آن­ها سابقه ابتلا به آرتریت روماتوئید داشته­ باشد.
  • چاقی: افزایش بیش از حد وزن بدن ناشی از چاقی ممکن است موجب اعمال فشار بیشتر روی مفاصل لگن شود.
  • ورزش: افرادی که در ورزش‌­های سنگین و پرفشار نظیر فوتبال یا بسکتبال شرکت می­‌کنند مستعد ابتلا به ساییدگی استخوان لگن­ هستند.
  • عفونت مفصل: عفونت داخل مفصل لگن ممکن است یکی از علل درد آرتروز لگن باشد.

باید خاطر نشان کرد که داشتن هر یک از عوامل خطرزا به معنی ابتلا به بیماری آرترزو لگن نیست. افرادی که دارای نشانه‌­های عوامل خطرزا هستند در مقایسه با افراد دیگر بیشتر در معرض ابتلا به چنین ناهنجاری هستند. برخی از عوامل خطرزا بیشتر از عوامل دیگر اهمیت دارند. از طرفی، نداشتن نشانه عوامل خطرزا نیز به معنی این نیست که فرد به آرترزو لگن دچار نخواهد شد. نکته مهم این است که همیشه درخصوص تاثیرات عوامل خطرزا با پزشک مشاوره کنیم.

این بیماری چه عوارضی به همراه دارد؟


آرترزو لگن­ خاصره نوعی اختلال خودایمنی پیشرونده و التهابی است که می­‌تواند به مفاصل مختلف آسیب رسانده و با گذشت زمان و به ­تدریج تشدید یابد. عوارض این بیماری عبارتند از:

  • درد مزمن و خشکی مفصل لگن که ممکن است مانع انجام فعالیت­‌های روزمره شود.
  • برخی از موارد ممکن است موجب ناتوانی همیشگی شوند. (یخ ­زدگی مفاصل)

چگونه تشخیص داده می­‌شود؟


روش­‌های تشخیصی که در تعیین آرتروز لگن خاصره به یک متخصص ارتوپد کمک خواهند کرد شامل:

  • معاینه فیزیکی: این بیماری از طریق معاینه فیزیکی کامل لگن توسط پزشک تشخیص داده می­شود. علاوه ­بر این تهیه سوابق پزشکی کامل از بیمار در دستیابی به علل دقیق آرترزو لگن موثر و مفید هستند.
  • اشعه ­ایکس: از اشعه­ ایکس جهت نمایان شدن تصاویر استفاده می­‌شود. پزشک با کمک اشعه ­ایکس می­‌تواند سایر علل احتمالی آرترزو لگن را تشخیص دهد.
  • آزمایش خون: در طی این روش مقداری از خون بیمار توسط سوزن نازک از سرخرگ یا سیاهرگ او گرفته شده و جهت تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال می­‌شود. آزمایش‌­های خون نظیر شمارش کامل سلول­‌های خونی (CBC)، سطح فاکتور روماتوئید (RF)، کشت مایع مفصلی، آزمایش خون لوپوس (SLE) کمک فراوانی به تشخیص ساییدگی لگن می­کند.
  • ام ­آر آی و سی­ تی ­اسکن مفصل لگن: این آزمایش‌­ها به ارزیابی آسیب مفصل و بافت­‌های اطراف آن کمک می­کند.
  • آرتروسکوپی: در طول این روش، جراح با ایجاد برش بسیار کوچک در پوست مفصل، لوله نازک مجهز به دوربین کوچک (دوربین فیبرنوری) را به داخل مفصل هدایت می­کند. پزشک با ارزیابی مفصل بیمار از طریق دوربین نصب شده روی لوله می‌تواند علت آرتروز لگن را تشخیص دهد. آرتروسکوپی نوعی روش تشخیصی کم­ تهاجمی می­‌باشد. بسیاری از شرایط بالینی ممکن است علائم و نشانه­‌های مشابه داشته باشند. برخی مواقع پزشکان جهت جلوگیری از شرایط بالینی دیگر و دستیابی به نتیجه قطعی ممکن است به آزمایشات اضافی نیاز داشته ­باشند.

آرتروز لگن­ چگونه درمان می­‌شود؟


اقدامات درمانی به علل بیماری بستگی داشته و به انواع روش­‌های غیرجراحی و جراحی تقسیم­ بندی می­شود. پزشکان معمولا قبل از اتخاذ روش‌­های جراحی کار خود را با متدهای درمانی غیرجراحی شروع می­کنند. با این وجود، پزشکان در برخی موارد که علائم و نشانه­‌های بیماری با روش­های محافظه­ کارانه غیرجراحی قابل درمان و کنترل نیستند ممکن است جراحی را توصیه ­کنند. اقدامات درمانی که ممکن است به تسکین درد و بهبود دامنه حرکت مفصل لگن کمک کنند شامل:

درمان­های اولیه

درمان¬های-اولیه-آرتروز

پس از تشخیص ابتدایی آرتروز لگن استفاده از روش‌­های زیر می­تواند به کاهش درد آرتروز لگن کمک کند:

  • استراحت: باید از انجام هر نوع فعالیتی که ممکن است موجب تشدید بیماری شود خودداری کرد. پزشکان معمولا توصیه می­کنند تا قطع علائم از انجام چنین فعالیت­‌هایی اجتناب کنید.
  • سرما و گرما درمانی: استفاده از حوله گرم و یا سرد می­‌تواند موجب کاهش درد و تورم شود.
  • تجهیزات کمکی: معمولا در چنین شرایطی، تجهیزات کمکی خاص نظیر عصا و واکر توصیه می­‌شود. این تجهیزات کمک می­‌کنند تا فرد بتواند برخی از فعالیت­‌های روزمره خود را انجام دهد.

داروها

داروها-آرتروز

برخی از داروهای مناسب برای درمان آرتروز لگن عبارت­‌اند از:

  • داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی: داروهای خوراکی نظیر ایبوپروفن و ناپروکسن می‌­توانند در کاهش درد موثر باشند.
  • کورتیکواستروئیدها: داروهای استروئیدی خوراکی ازجمله پردنیزون ممکن است به کاهش التهاب و افزایش دامنه حرکت کمک کنند.

تزریق استروئیدها به مفاصل

تزریق استروئید به داخل مفصل می‌­تواند به ­طور موقت به تسکین علائمی ازقبیل درد کمک کرده و در بهبود دامنه حرکت مفصل مفید باشد. نکته مهمی که باید به خاطر داشت این است که تزریقات استروئیدی تنها به­ طور موقت موجب تسکین درد می­‌شوند و تزریقات طولانی ­مدت این داروها ممکن است در درازمدت به مفاصل آسیب برساند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی-آرتروز-لگن

فیزیوتراپی ممکن است به حفظ قدرت و همچنین انعطاف­ پذیری عضلات کمک کند. علت توصیه فیزیوتراپی به بیماران این است که این روش می‌­تواند به بهبود دامنه حرکات لگن کمک کرده و تا حدودی خشکی مفصل را برطرف کند. بعد از کاهش علائم و نشانه­‌ها، می­توان برخی حرکات ورزشی سبک را آغاز کرد.

چرا ورزش مهم است؟

چرا-ورزش-مهم-است

ورزش بدون آسیب به مفاصل بدن می­تواند کمک شایانی به بهبود سلامت و تناسب اندام کند. ورزش در کنار برنامه درمانی می­‌تواند:

  • عضلات اطراف بافت‌­ها را تقویت نماید.
  • به حفظ قدرت استخوان کمک کند.
  • به افزایش انرژی بدن در طول روز کمک کند.
  • موجب خواب راحت در شب شود.
  • به کنترل وزن کمک کند.
  • کیفیت زندگی را افزایش دهد.
  • تعادل بدن را بهبود بخشد.

اگر فکر می­‌کنید که ورزش موجب تشدید درد و خشکی مفاصل می‌­شود باید گفت که در اشتباه هستید. درحقیقت عدم انجام ورزش می­تواند موجب افزایش درد و خشکی مفاصل شود. علت این امر این است که تقویت مفاصل و عضلات اطراف آن نقش عمده‌­ای در حمایت از استخوان­‌ها دارند. ورزش نکردن باعث می­‌شود عضلات حمایت­ کننده ضعیف شده و درنتیجه فشار بیشتری به مفاصل وارد شود. بنابراین بهتر است با پزشک متخصص ارتوپد درخصوص گنجاندن ورزش برای آرتروز لگن در برنامه درمانی خود مشاوره کنید. نوع حرکات ورزشی به نوع آرتروز و این­که کدام مفاصل را درگیرخود کرده بستگی دارد. پزشک کمک می­کند تا بیمار بتواند ورزش‌هایی را انجام دهد که با وجود بیشترین مزایا کمتر موجب تشدید درد مفاصل می‌­شوند. حرکت ورزشی مناسب درد آرتروز لگن که ممکن است توسط پزشک توصیه شود عبارتند از:

تمرینات دامنه حرکت

انجام این حرکات ورزشی کمک می­کند خشکی مفاصل برطرف شده و دامنه حرکات مفصل افزایش یابد. این ورزش­‌ها ممکن است شامل حرکاتی از قبیل بلندکردن دست به بالای سر یا حرکت شانه­‌ها به عقب و جلو باشد. در اکثر موارد، این تمرینات را باید هر روز انجام داد.

تمرینات تقویتی

این حرکات به تقویت عضلاتی که در حمایت و حفظ مفاصل نقش دارند کمک می­کنند. تمرین با وزنه نمونه­‌ای از حرکات تقویتی است که در حفظ و افزایش قدرت عضلات مفید است. فقط فراموش نکنید که دو روز پشت سر هم نباید یک گروه عضلانی را تقویت کرد. یک روز بین تمرینات خود وقفه ایجا کنید. در صورت احساس درد و تورم در مفاصل بهتر است 2 روز یا بیشتر به خود استراحت دهید. اگر هنگام شروع تمرینات تقویتی 3 روز در هفته ورزش کنید مسلما می­‌توانید شروع جهشی داشته­ باشید و اگر 2 روز در هفته ورزش کنید می‌­توانید به ­تدریج به اهداف خود نزدیک شوید.

تمرینات ایروبیک

تمرینات هوازی یا استقامتی در تناسب اندام موثر هستند. این ورزش‌­ها در بهبود سلامت قلب و عروق، کنترل وزن، دریافت استقامت و انرژی مفید هستند. نمونه‌­هایی از تمرینات کم فشار ایروبیک که فشاری به مفاصل وارد نمی­‌کنند عبارتند از: پیاده ­ر­وی، دوچرخه ­سواری، شنا و استفاده از دستگاه الپتیکال است. سعی کنید 150 دقیقه در هفته را به انجام تمرینات هوازی نسبتا شدید اختصاص دهید. اگر انجام این تمرینات برای مفاصل شما راحت  و بدون درد است می­‌توانید زمان ورزش را کم­ کم افزایش دهید. تمرینات هوازی نسبتا شدید اگر بیشتر روزهای هفته انجام شوند سالم­تر و موثرتر خواهند بود اما اگر تنها چند روز در هفته نیز انجام شوند بهتر از انجام ندادن می­‌باشند. برای تعیین این­که آیا در محدوده تمرینات هوازی نسبتا شدید هستید یا خیر باید بتوانید در حین ورزش و با وجود این­که میزان تنفس شما افزایش یافته صحبت کنید.

جراحی

اقدامات جراحی شامل:

  • کندروپلاستی لگن آرتروسکوپیک: کندروپلاستی آرتروسکوپیک نوعی روش درمانی است که از طریق جراحی صورت گرفته و جهت ترمیم غضروف آسیب ­دیده در لگن انجام می‌­شود. این امر امکان رشد بافت سالم در موقعیت خود را مهیا می‌­کند. این جراحی با کم ابزار ارتوپدی مخصوص به نام آرتروسکوپ انجام می­شود و در درمان آرتریت روماتوئید متوسط تا شدید موثر است.
  • سینووکتومی لگن آرتروسکوپیک: سینووکتومی آرتروسکوپیک نوعی جراحی کم­ تهاجمی است که شامل حذف جزئی یا کامل غشاء سینوویال در مفصل لگن است.
  • پیوند استخوان: این روش جهت تعویض استخوان‌­های آسیب­ دیده یا از دست­ رفته با ساختارهای استخوانی پیچیده صورت می­‌گیرد.
  • آرتروپلاستی کامل لگن: آرتروپلاستی کامل لگن شامل خارج ­کردن کامل غضروف مفصل لگن است. مرحله بعد شامل خارج کردن مفصل لگن و قرار دادن یک ایمپلنت مصنوعی فلزی یا پلاستیک به جای آن است. این روش زمانی توصیه می‌شود که اختلال التهابی کل مفصل لگن را تحت تاثیر قرار دهد.

سوالات متداول


برخی از پرسش­‌های رایج مردم درباره بیماری آرتروز (ساییدگی) مفصل لگن عبارت اند از:

چگونه می­‌توان از آرتروز لگن پیشگیری کرد؟

  • در حال­ حاضر هیچ اقدام پیشگیرانه مرتبط با بیماری آرتروز لگن وجود ندارد.
  • اگر این اختلالات التهابی زود تشخیص داده شوند و به درستی و با جدیت درمان شوند پیشرفت این بیماری ناتوان­ کننده قطعا کندتر شده و یا کاهش می‌­یابد.
  • انجام منظم حرکات کششی در کاهش بروز بیماری آرتروز لگن موثر هستند.

تشخیص آرتروزلگن چگونه است؟

  • تشخیص طولانی­ مدت این ناهنجاری به شدت بیماری بستگی دارد.
  • عواملی دیگری که در تعیین آرتروز لگن­ خاصره مفید هستند عبارتند از: افزایش علائم جدی مرتبط با آرتروز لگن، بهبود آرتروز، ارائه کنترل و درمان مناسب این اختلال
  • درصورت تشخیص زودهنگام بیماری آرتروز لگن و ارائه درمان مناسب و تهاجمی کیفیت زندگی به­ طور قابل توجهی بهبود خواهد یافت. این مورد از بروز عوارض جانبی ناشی از آرتروز لگن پیشگیری خواهد کرد.
  • آرتروز لگن نوعی اختلال ناتوان­ کننده است. درصد بالایی از افراد مبتلا به چنین ناهنجاری ممکن است در طول عمر خود با التهاب مداوم و یا تخریب تدریجی مفصل لگن دست و پنجه نرم کنند.