درمان آرتروز زانو: بهبود سایدگی غضروف زانو و رفع درد ناشی از آن

درمان آرتروز زانو بهبود سایدگی غضروف زانو و رفع درد ناشی از آن

آرتروز زانو عارضه‌ای است که سالانه بیش از چهار میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده و زمانی اتفاق می‌افتد که تغییرات دژنراتیو در غضروفی که در مفصل زانو را پوشش می‌دهد، ایجاد می‎شوند. این بیماری، که بیشتر در بانوان دیده می‎شود، با درد در قسمت جلویی زانو (پشت کاسه‌ی زانو یا پاتلا) مشخص می‎شود که معمولاً زمانی بدتر می‎شود که بیمار بر روی سطح شیب‌دار راه می‌رود، از پله‌ها بالا و پایین می‌رود، زانو می‌زند، چمباتمه می‌زند و از حالت نشسته بلند می‎شود (در هنگام راه رفتن بر روی زمین صاف معمولاً تأثیر این بیماری مشخص نمی‎شود).

سه نوع مختلف آرتروز وجود دارد که ممکن است در زانوی شما رخ بدهد. شایع‌ترین نوع آن اوستئوآرتریت (OA) می‌باشد، یک بیماری پیش‌رونده که به آهستگی غضروف مفصل را فرسوده می‌کند. بیشترین احتمال رخ دادن OA بعد از میانسالی می‌‌باشد. آرتروز روماتوئید (RA) یک بیماری التهابی است که می‌تواند در هر سنی اتفاق بیفتد. آرتروز پس از آسیب به دنبال وارد شدن یک جراحت به زانو ایجاد می‌شود. این بیماری ممکن است سال‌ها پس از پارگی مینیسک، آسیب به رباط یا شکستگی زانو اتفاق بیفتد. احتمال دارد که شخص بیش از یک نوع آرتروز را در یک زمان داشته باشد. برای انجام تشخیص به پزشک خود مراجعه کرده و درباره‌ی یک برنامه‌ی موفق درمانی برای نوع یا انواع خاصی از آرتروز که به آنها مبتلا هستید، با او صحبت کنید.

دکتر حمید روشندل جراح استخوان و مفاصل یکی از بهترین متخصصان جراحی آرتروز گردن میباشد. جهت مراجعه و کسب اطلاعات بیشتر با شماره های زیر تماس حاصل نمایید.

02166595897 و 02166595896  

دلایل آرتروز در زانو


فاکتورهای همکاری‌کننده در ایجاد آرتروز شامل وراثت، داشتن اضافه وزن و آسیب‌های کششی مکرر می‌باشند. علت‌های ایجاد آرتروز در مفصل زانو، بسیار و متعدد می‌باشند:

  • مینیسک پاره‌ای که به درستی ترمیم نشده باشد.
  • خارج شدن مینیسک
  • شکستگی استخوان
  • پای کمانی یا ضربه به زانو
  • استفاده‌ی بیش از حد و غیر طبیعی از مفصل
  • التهاب یا عفونت مزمن
  • آرتروز روماتوئید نیز می‌تواند علت آرتروز باشد.
  • دیابت و کم‌کاری تیروئید می‌توانند شما را در معرض آرتروز قرار دهند.

علائم آرتروز


علائم آرتروز

علائم آرتروز متفاوت بوده و به اینکه چه مفصلی آسیب دیده باشد و شدت این آسیب چقدر باشد، بستگی دارد. با این حال، شایع‌ترین علائم آن درد و سفتی، بخصوص در ابتدای صبح یا پس از استراحت است. مفاصل آسیب‌دیده ممکن است متورم شوند، بخصوص پس از یک فعالیت مدید. این علائم بیشتر در طول زمان پیش می‌آیند و یکباره رخ نمی‌دهند. برخی از علائم شایع آرتروز به قرار زیر هستند:

مفاصل دردناک و سفت، بخصوص ران‌ها، زانوها و پایین کمر پس از استراحت یا استفاده‌ی زیاد.

  • محدود شدن بازه‌ی حرکت یا سفتی که پس از حرکت از بین می‌رود.
  • صدای تق تق یا ترک خوردن در زمان خم شدن مفصل
  • التهاب خفیف در اطراف مفصل
  • دردی که پس از فعالیت یا در انتهای روز بدتر می‌شود.

در ادامه راه‌های تأثیر OA بر قسمت‌های مختلف بدن بیان می‌شوند:

  • ران‌ها: درد در ناحیه‌ی کشاله‌ی ران و گاهی اوقات درون زانو یا ران احساس می‌شود.
  • زانوها: در زمان حرکت دادن زانو یک احساس "سایش" یا "خراش" به وجود می‌آید.
  • انگشتان: توده‌های استخوانی (برآمدگی‌ها) در لبه‌ی مفاصل می‌تواند باعث تورم، حساسیت و قرمز شدن انگشتان شود. ممکن است در پایه‌ی انگشت شست، درد وجود داشته باشد.
  • پاها: درد و حساسیت در مفصل بزرگ پا در پایه‌ی انگشت بزرگ پا احساس می‌شود. همچنین ممکن است در قوزک یا انگشتان پا، تورم وجود داشته باشد.

درد، التهاب و سفتی ناشی از آرتروز ممکن است انجام وظایف معمولی در خانه یا محل کار را دشوار سازد. انجام فعالیت‌های ساده‌ای مانند تا زدن روتختی، باز کردن جعبه‌ی غذا، گرفتن موس کامپیوتر یا رانندگی می‌تواند تقریباً غیر ممکن شود. زمانی که مفاصل پایین تنه درگیر باشند، فعالیت‌هایی مانند راه رفتن، بالا رفتن از پله‌ها و بلند کردن اشیاء ممکن است سخت شوند. زمانی که مفاصل انگشتان یا دست‌ها درگیر شوند، آرتروز می‌تواند گرفتن و نگه داشتن اشیاء مانند مداد یا انجام کارهای ظریف مانند کار کردن با سوزن را دشوار کند.

بسیاری از افراد می‌پندارند که تأثیرات ناشی از آرتروز اجتناب‌ناپذیر هستند و بنابراین هیچ کاری برای مدیریت آن نمی‌کنند. علائم OA ممکن است مانع انجام کار، زندگی اجتماعی و خانوادگی شوند اگر هیچ قدمی برای پیشگیری از آسیب به مفصل، مدیریت درد و افزایش انعطاف‌پذیری برداشته نشود.

تشخیص آرتروز


برای تشخیص آرتروز، پزشک اطلاعاتی را درباره‌ی سابقه‌ی پزشکی شخصی و خانوادگی شما جمع‌آوری کرده، معاینه‌ی فیزیکی را انجام داده و انجام تست‌های آزمایشگاهی را تجویز می‌کند.

سابقه‌ی پزشکی و علائم

اطلاعاتی که برای کمک به تشخیص آرتروز مورد نیاز هستند شامل موارد زیر می‌باشند:

  • توصیف علائم
  • جزئیاتی درباره‌ی زمان و چگونگی شروع درد و علائم دیگر
  • جزئیاتی درباره‌ی دیگر مشکلاتی که وجود دارند.
  • مکان درد، سفتی و علائم دیگر
  • چگونگی تأثیر علائم بر روی فعالیت‌های روزانه
  • فهرستی از داروهای در حال استفاده

معاینه‌ی فیزیکی

در هنگام معاینه، پزشک مفاصل شما را معاینه کرده و بازه‌ی حرکتی آنها را تست می‌کند (اینکه هر مفصل چگونه در بازه‌ی حرکتی کامل خود عمل می‌کند). او به دنبال نواحی حساسیت، درد یا تورم و نیز به دنبال نشانه‌هایی از آسیب مفصل می‌گردد. پزشک همچنین مکان و همترازی گردن و ستون فقرات شما را معاینه می‌کند.

آزمایشات تشخیصی

تشخیص آرتروز ممکن است پس از بررسی سابقه‌ی پزشکی و انجام معاینه‌ی فیزیکی مورد شک قرار بگیرد. آزمایش خون معمولاً برای این تشخیص مفید نیست. بهرحال، آزمایشات زیر می‌توانند به تصدیق یک تشخیص کمک نمایند:

  • اسپیراسیون مفصل: پزشک ناحیه‌ی آسیب‌دیده را بی‌حس کرده و یک سوزن را به مفصل وارد می‌کند تا مایع گردآوری شود. این مایع برای شواهدی از کریستال یا زوال مفصل مورد آزمایش قرار می‌گیرد. این تست می‌تواند به رد کردن دیگر بیماری‌ها یا شکل‌های دیگری از آرتروز کمک کند.
  • آزمایش اشعه‌ی ایکس: اشعه‌ی ایکس می‌تواند آسیب و دیگر تغییرات وارد شده‌ی مرتبط با آرتروز را برای تصدیق تشخیص، نشان دهد.
  • ام آر آی: تصویربرداری مقاومت مغناطیسی (ام آر آی) از تابش استفاده نمی‌کند. این آزمایش گران‌تر از اشعه‌ی ایکس می‌باشد، اما دیدگاهی را فراهم می‌کند که تصویرهای بهتری را از غضروف و دیگر ساختارها ارائه می‌دهد و باعث تشخیص زود هنگام ناهنجاری‎های نوعی آرتروز می‌گردد.

درمان آرتروز


درمان آرتروز

هیچ درمانی برای آرتروز وجود ندارد، اما این عارضه لزوماً با گذشت زمان بدتر نمی‌شود و درمان‌های متعددی برای کمک به تسکین علائم آن وجود دارد. اصلی‌ترین درمان‌ها برای آرتروز شامل موارد زیر می‌باشند:

  • اقدامات سبک زندگی: مانند حفظ وزن سالم و ورزش منظم
  • دارودرمانی: برای تسکین درد
  • درمان‌های ساپورتیو: برای کمک به ساده‌تر کردن زندگی روزانه

در موارد کمی و در جایی که درمان‌های دیگر مؤثر نبوده اند، جراحی برای ترمیم، تقویت یا جایگزینی مفاصل آسیب‌دیده نیز در نظر گرفته می‌شود.

پک‌های سرد یا گرم

قرار دادن پک‌های سرد یا گرم (که گاهی اوقات به نام ترموتراپی یا کرایوتراپی نیز خوانده می‌شوند) بر روی مفاصل، می‌تواند درد و علائم آرتروز در برخی از افراد را تسکین دهند. یک کیسه‌ی آب گرم که با آب سرد یا گرم پر شده و بر روی ناحیه‌ی آسیب‌دیده قرار داده شود، می‌تواند در کاهش درد بسیار مؤثر باشد. پک‌های گرم و سرد خاصی که می‌توانند در فریزر یا مایکروویو قرار داده شوند نیز موجود بوده و به روش مشابهی عمل می‌کنند.

تجهیزات کمکی

اگر استئوآرتریت شما باعث ایجاد مشکلات حرکتی یا دشواری در انجام وظایف روزانه شده است، تجهیزات متعددی وجود دارند که می‌توانند به شما کمک کنند. پزشک شما، ممکن است شما را به یک فیزیوتراپیست یا تراپیست شغلی ارجاع دهد تا کمک و تجهیزات تخصصی را از آنها دریافت کنید. اگر در اندام‌های پایینی خود، مانند لگن، زانوها یا پاها مبتلا به استئوآرتریت هستید، پزشک یا تراپیست شغلی ممکن است پاپوش‌ها یا کفی‌های خاصی را برای استفاده در کفش‌های شما پیشنهاد کند.

پاپوش‌ با کفی‌های جذب کننده‌ی شوک می‌تواند به تسکین برخی از فشارهای وارد بر روی مفاصل پا در هنگام راه رفتن کمک کند. کفی‌های خاص می‌توانند به انتشار وزن شما به صورت برابر کمک کنند. بریس‌ها و ساپورت‌های پا نیز به همین روش عمل می‌کنند. اگر مبتلا به استئوآرتریت در لگن یا زانو هستید به شکلی که بر روی حرکت شما تأثیر گذاشته است، ممکن است به استفاده از تجهیزات کمکی راه رفتن مانند چوب یا عصا نیاز پیدا کنید. این وسیله‌ها را در سمت مخالف پای آسیب‌دیده نگه دارید تا بخشی از وزن شما را تحمل کنند. اگر نیاز به استراحت دادن مفصل دردناک داشته باشید، آتل (قسمتی از یک ماده‌ی سخت که برای ایجاد پشتیبان برای مفصل یا استخوان استفاده می‌شود) نیز می‎تواند مفید باشد. فیزیوتراپیست شما می‌تواند یک آتل برای شما تهیه کرده و به شما آموزش دهد که چگونه از آن به درستی استفاده کنید.

دارو درمانی

پزشک درباره‌ی داروهایی که می‌توانند علائم آرتروز را کنترل کنند، شامل مسکن‌ها با شما صحبت می‌کند. گاهی اوقات، ترکیبی از درمان‌ها ،داروها، ورزش و تجهیزات کمکی یا جراحی- ممکن است برای کمک به کنترل درد شما مورد نیاز باشد.

مسکن‌ها

نوع داروی مسکن (ضد درد)ی که پزشک برای شما تجویز می‌کند به شدت درد شما و دیگر بیماری‌ها یا مشکلاتی که ممکن است داشته باشید، بستگی دارد. اصلی‌ترین داروهایی که به عنوان مسکن استفاده می‌شوند، در ادامه معرفی شده اند.

  • پاراستامول (استامینوفن): اگر به علت آرتروز دچار درد باشید، پزشک شما ممکن است با تجویز پاراستامول آغاز کند. این دارو بدون نسخه در داروخانه‌ها وجود دارد.
  • داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDها): اگر پاراستامول به صورت مؤثر نتواند درد ناشی از آرتروز را درمان کند، پزشک ممکن است یک مسکن قوی‌تر را تجویز نماید. این دارو می‌تواند یک داروی ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) باشد. NSAIDها مسکن‌هایی هستند که با کاهش التهاب عمل می‌کنند.
  • اپیوئیدها: اپیوئیدها یا مشتقات تریاک، مانند کدوئین، نوع دیگری از مسکن‌ها هستند که در صورت عمل نکردن پاراستامول ممکن است درد شما را تسکین دهند. اپیوئیدها می‌توانند درد شدید را کاهش دهند اما همچنین باعث ایجاد عوارض جانبی مانند خواب‌آلودگی، حالت تهوع و یبوست نیز می‌شوند. کدوئین در ترکیب با پاراستامول، در محصولات مشترکی مانند کو- کودامول یافت می‌شود.

تزریق

تزریق استروئید

تزریق استروئید نوعی دارو درمانی است که شامل ورژن‌های ساخته‌ی دست بشر از هورمون کورتیزول می‌باشد و گاهی اوقات برای درمان مشکلات اسکلتی عضلانی دردناک خاصی استفاده می‌شود. در زمانی که دیگر درمان‌ها جواب نداده اند به برخی از افراد مبتلا به آرتروز ممکن است تزریق استروئید پیشنهاد شود. این تزریق مستقیماً به درون ناحیه‌ی آسیب‌دیده انجام می‌شود. در ابتدا ممکن است یک بی‌هوشی موضعی به بیمار داده شود تا آن ناحیه بی‌حس شده و درد کاهش یابد. تزریق استروئید تنها می‌تواند تسکین کوتاه مدتی را ایجاد نماید. اگر این روش برای بیمار پاسخ‌گو باشد، ممکن است تا سه تزریق در یک ناحیه با حداقل 3 تا 6 ماه فاصله بین این تزریقات، انجام شود.

تزریق پی آر پی

پلاسمای غنی از پلاکت (پی آر پی)  یک درمان جدیدتر است که ممکن است برای درمان آرتروز پیشنهاد شود. پی آر پی، پلاسمای خون است که شامل پلاکت غلیظ شده می‌باشد که بدن شما برای ترمیم بافت آسیب‌دیده از آن استفاده می‌کند. تزریق پی آر پی در برخی از افراد به فرایندهای بهبودی سرعت می‌بخشد اما تأثیرات بلند مدت آنها هنوز شناخته نشده است. جراح یک نمونه خون از شما گرفته و آن را در یک ماشین قرار می‌دهد. این ماشین پلاکت‌های بهبود دهنده را جدا می‌کند بنابراین آنها می‌توانند از نمونه‌ی خون گرفته شده و به درون مفاصل آسیب‌دیده تزریق شوند. این فرایند معمولاً در حدود 15 دقیقه طول می‌کشد.

اصلاح کننده‌های ویسکوزیته

اصلاح‌کننده‌های ویسکوزیته ممکن است به عنوان یک گزینه‌ی درمانی، برای افرادی که در تمامی گزینه‌های بدون جراحی دیگر موفق نبوده اند، موجود باشد. این روش شامل دریافت حداکثر 5 تزریق هیلارونیک اسید، مستقیماً به درون مفصل آسیب‌دیده در طول چند هفته می‌باشد. هیلارونیک اسید در مایع سینوویال در مفاصل یافت شده و هم به عنوان روان‌کننده و هم جذب‌کننده‌ی شوک عمل می‌کند. اگر تزریقات موفق باشند، این فرایند ممکن است تقریباً هر 6 ماه یک بار تجدید شود. شواهدی وجود دارد از اینکه اصلاح‌کننده‌ی ویسکوزیته می‌تواند به کاهش موقتی درد و بهبود علائم آرتروز در برخی از افراد کمک کند. با این حال، بسیاری از بیماران از این تزریقات سود نبرده و لازم است تحقیقات بیشتری درباره‌ی عوارض بلند مدت آنها انجام شود.

تحریک الکتریکی پوستی عصب (TENS)

تحریک الکتریکی پوستی عصب (TENS) از یک ماشین استفاده می‌کند که تکان‌های الکتریکی را از طریق وصله‌های چسبیده، به نام الکترود که به پوست متصل شده اند، می‌فرستد. این کار می‌تواند با بی‌حس کردن پایانه‌های عصبی در ستون فقرات که درد را کنترل می‌کنند، به تسکین درد ناشی از آرتروز کمک کند. درمان با TENS معمولاً توسط یک فیزیوتراپیست، که می‌تواند درباره‌ی قدرت پالس‌ها و مدت زمان درمان تصمیم درست بگیرد، انجام می‌شود.

درمان دستی و فیزیکی

استفاده نکردن از مفاصل می‌تواند باعث تلف شدن عضلات شده و سختی ناشی از آرتروز را افزایش دهد. درمان دستی و فیزیکی، درمانی است که توسط یک فیزیوتراپیست ارائه می‌گردد. این درمان از تکنیک‌های کششی برای نرم و منعطف نگه داشتن مفاصل شما استفاده می‌کند.

جراحی

جراحی برای آرتروز تنها در تعداد کمی از موارد مورد نیاز است، در زمانی که دیگر درمان‌ها مؤثر نبوده و یا وقتی که یکی از مفاصل شما به شدت آسیب دیده باشد. اگر برای آرتروز به جراحی نیاز داشته باشید، پزشک شما را به یک جراحی ارتوپد ارجاع می‌دهد. انجام جراحی برای آرتروز، می‌تواند تا حد زیادی علائم شما را بهبود داده و میزان تحرک و کیفیت زندگی شما را بالا ببرد.

تمرین‌هایی برای درد آرتروز زانو


ورزش، یکی از مهم‌ترین درمان‌ها برای افراد مبتلا به آرتروز، در هر سن یا سطحی از تناسب اندام می‌باشد. فعالیت فیزیکی شما باید شامل ترکیبی از ورزش‌ها برای تقویت عضلات و ورزش‌هایی برای بهبود تناسب اندام کلی شما باشد.

اگر آرتروز باعث درد و سفتی در شما می‌شود ممکن است فکر کنید که ورزش کردن باعث بدتر شدن علائم شما می‌گردد. با این حال، ورزش منظم که شما را فعال نگه داشته، عضله‌ها را ساخته و مفاصل را تقویت کند، معمولاً به بهبود علائم کمک می‌نماید. ورزش کردن همچنین برای کاهش وزن، بهبود حالت بدن شما و کاهش استرس مفید است، تمامی این موارد باعث تسکین علائم بیماری شما هستند. پزشک شما، یا احتمالاً یک فیزیوتراپیست، درباره‌ی مزایای مورد انتظار شما از یک برنامه‌ی ورزشی با شما صحبت کرده و می‌تواند یک برنامه به شما بدهد تا در خانه اجرا کنید. مهم است که از این برنامه پیروی نمایید چرا که ریسک انجام مقدار زیاد تمرین در زمان کم یا انجام ترتیب نادرست از تمرین‌ها وجود داشته و می‌تواند به مفاصل شما آسیب بزند. برای بهبود و کاهش درد ناشی از ساییدگی مفاصل زانو میتوان با مشورت و صلاح دید پزشک تمرینات پیش رو را انجام داد.

مینی اسکوات

مینی اسکوا

به صورت صاف بایستید، پشت یک صندلی را نگه داشته و پاها را به اندازه‌ی عرض شانه باز کنید.

  • به آهستگی، زانوها را خم کنید تا بدن چند اینچ پایین برود.
  • پا را صاف نگه داشته و اجازه ندهید زانوها از انگشتان پا جلوتر بروند. 6 ثانیه در این حالت بمانید.
  • به آرامی و در حالی که زانوهای خود را صاف می‌کنید، باسن را سفت کنید.

کشش چهارگانه

کشش چهارگانه

به صورت صاف بایستید و پشت یک صندلی را نگه دارید.

  • با یک پا به عقب قدم بردارید در حالی که زانوها را خم کرده و پا را صاف نگه داشته اید.
  • باسن را به سفتی در زیر لگن به داخل بکشید تا زماین که یک کشیدگی را در ران و لگن پشت پا احساس کنید.
  • 10 ثانیه در این حالت بمانید، آزاد کنید و همین کار را با پای دیگر تکرار نمایید.

ایستادن و لغزاندن پشت پا

ایستادن و لغزاندن پشت پا

صاف بایستید و پشت یک صندلی را نگه دارید.

  • یک پا را به سمت عقب بلغزانید، انگشتان پا را بر روی زمین نگه دارید و باسن را سفت کنید.
  • پا را به محل اول آن لغزانده و این کار را با پای دیگر تکرار کنید.

تقویت‌کننده‌ی زانو

تقویت‌کننده‌ی زانو

بر روی یک صندلی محکم بنشینید و یک نوار مقاوم را به درون هر دو پای خود و کمی بالاتر از قوزک پاها حلقه کنید.

  • یک پا را به نرمی بر روی زمین قرار دهید. پای دیگر را به سمت جلو صاف کرده و برای 6 ثانیه نگه دارید.
  • استراحت کنید. این کار را با پای دیگر خود تکرار کنید.

کشش همسترینگ

کشش همسترینگ

بر روی لبه‌ی یک صندلی بنشینید.

  • یک پا را به سمت جلو صاف کنید در حالی که پاشنه بر روی زمین قرار داشته و انگشتان پا به سمت بالا باشند. کف پا را به صورت مسطح بر روی زمین نگه دارید.
  • پشت خود را صاف نگه دارید، به آرامی از ران‎ها به سمت جلو خم شوید تا زمانی که کششی را در پشت پای کشیده‌ی خود احساس نمایید.
  • 10 ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید. این کار را برای هر دو پا تکرار نمایید.

آیا کاهش وزن میتواند به بهبود آرتروز زانو کمک کند؟


داشتن اضافه وزن یا چاق بودن، معمولاً باعث بدتر شدن آرتروز می‌شود چرا که می‌تواند برخی از مفاصل شما را تحت کشش فزاینده قرار دهد. اگر اضافه وزن دارید، سعی کنید که وزن خود را با انجام فعالیت‌های فیزیکی بیشتر و داشتن یک رژیم غذایی سالم‌تر کاهش دهید.

کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.