برای درد و ورم مچ پا چه باید کرد؟ (حتی درد جزئی)

درد مچ پامچ پا یک مفصل لولایی است که از سه استخوان مفصلی (تیبیا، فیبولا و تالئوس) تشکیل شده است و با شبکه‌ای از عضلات، رباط‌ها و تاندون‌ها محافظت می‌شود که همگی وظیفه انجام حرکات و تأمین ثبات پا را به عهده دارند.

مچ پا بار زیادی را در روز باید تحمل کند و به همین دلیل بسیار مستعد آسیب‌دیدگی است. درد یا ناراحتی در مچ پا ممکن است به دلایل متعددی اتفاق بیفتد و به همین دلیل مراجعه به پزشک و درمان آن اهمیت زیادی دارد.

درد مچ پا ممکن است به طور ناگهانی یا به تدریج و به مرور زمان ایجاد شود. ممکن است این درد به دلایل مشهودی مانند رگ به رگ شدن و پیچ خوردگی یا به دلیل ابتلا به برخی بیماری‌ها مانند آرتروز یا نقرس ایجاد شود.

تشخیص به موقع به پیشگیری از آسیب‌دیدگی‌های بیشتر کمک می‌کند.

اگر شما از مؤثر بودن درمان‌های خانگی مانند مصرف داروهای مسکن، استفاده از یخ و گرما درمانی ناامید و خسته شده‌اید باید برای درمان به روش‌های دیگر به پزشک مراجعه کنید. فیزیوتراپی، تزریق‌ها و عمل‌های جراحی کم تهاجمی متناسب با شرایط به شما توصیه خواهد شد.

دکتر حمید روشندل علاوه بر درمان مشکلات پا، به شما در کاهش درد و رفع مشکلات حرکتی در هنگام راه رفتن با به کارگیری روش‌های درمانی مؤثر مانند فیزیوتراپی کمک می‌کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره تلفن‌های 02166595897 و 02166595896   تماس حاصل فرمایید.

علت درد مچ پا چیست؟


علت درد مچ پادررفتگی یا پیچ خوردن مچ پا شایع‌ترین دلیل درد مچ پا است که زمانی اتفاق می‌افتد که رباط‌های مچ پا پاره شده یا بیش از حد کشیده شوند. شدت این پیچ خوردگی ممکن است از خفیف تا درد شدید (چرخیدن مچ پا) باشد که در آن رباط به طور کامل پاره می‌شود یا استخوان می‌شکند.

دررفتگی مچ پا ممکن است در هر سنی به دلایل زیر اتفاق بیفتد:

  • قرار دادن یا برداشتن پا به طور ناگهانی در هنگام دویدن
  • پرش‌های نامتعادل
  • راه رفتن روی سطوح ناهموار
  • ورزش‌هایی که در آن تغییر جهت داده می‌شود.

دررفتگی مچ پا بسته با شدت آن ممکن است علائم متنوعی داشته باشد که برخی از آنها عبارتند از:

  • صدای تق‌تق در هنگام آسیب‌دیدگی
  • تورم
  • کبودی
  • درد
  • ناتوانی در قرار دادن وزن بدن روی پای آسیب دیده
  • خشک‌شدگی عمومی

علل دیگر درد مچ پا

بروز درد تدریجی مچ پا ممکن است به دلایل دیگر ایجاد شده و به طور مستقیم یا غیر مستقیم با دررفتگی و پیچ خوردن مچ پا ارتباط داشته باشد.

آسیب‌دیدگی‌های قبلی

بی‌ثباتی مزمن مچ پا ناشی از آسیب‌دیدگی‌های قبلی ممکن است باعث درد در قسمت میانی یا جانبی مچ پا شود. این عارضه ممکن است خفیف یا شدید و مستمر بوده و باعث شود که در هنگام پیاده‌روی یا دویدن احساس بی‌ثباتی داشته باشید. غالباً درمان آن دشوار است اما اگر به آن توجه نشود، درد باقی می‌ماند.

 مشکلات مرتبط با تاندون‌ها

تشخیص و درمان درد مرتبط با تاندون‌ها در پا و مچ پا ممکن است دشوار باشد. چندین تاندون از جمله تاندون آشیل، پرونیلز، تاندون‌های تیبیالیس قدامی و خلفی در اطراف مچ پا قرار دارند.

عضلات این تاندون‌ها وظیفه کنترل و ثبات مفصل مچ پا را به عهده دارند که در صورت بی‌ثباتی، ضعف یا وارد آمدن فشار زیاد در هنگام ورزش کردن واقعاً باعث ایجاد درد می‌شود.

این می‌تواند باعث تورم و خشک‌شدگی مچ پا شود که بسته به محل ناحیه آسیب دیده در برخی جهت‌های حرکتی دردناک‌تر است.

 آرتروز

آرتروز یک علت شایع درد مچ پا در جامعه سالمندان است که به دلیل فرسودگی و ساییدگی مفصل ایجاد شده و باعث ایجاد ناراحتی در هنگام انجام حرکاتی می‌شود که نیاز به تحمل وزن بدن دارد (مانند راه رفتن). درد و خشک‌شدگی صبحگاهی نیز ممکن است در صورت ابتلا به آرتروز اتفاق بیفتد که در برخی موارد ممکن است با گرم شدن کاهش یابد.

 نقرس

نقرس نوعی دیگر از آرتروز است که بر مفاصل بدن تأثیر می‌گذارد. این عارضه غالباً بسیار دردناک بوده و بسیاری از افراد، احساس ناشی از ابتلا به نقرس را مانند آتش گرفتن مفاصل توصیف کرده‌اند. دوره شعله‌ور شدن نقرس باعث تورم، قرمز شدن، گرم شدن و خشک شدن مفاصل و بروز درد غیر قابل تحمل می‌شود که ممکن است انجام کارهای روزمره و راه رفتن را مختل سازد.

درد و خشک‌شدگی صبحگاهی و ناراحتی ناشی از حرکت و ورزش‌های بلند مدت معمولاً مرتبط به درد تاندون‌ها است.

 مشکلات مرتبط با عصب

از علل دیگر درد مچ پا می‌تواند به مشکلات مرتبط با عصب اشاره کرد.

  • سندرم تونل تارسال یک بیماری است که زمانی اتفاق می‌افتد که عصب تیبیال خلفی فشرده شود.
  • این یک عصب بزرگ است که از کمر به سمت کنار پایین ساق پا می‌رود و از پشت استخوان داخل مچ پا (مائولوس مدیال) عبور می‌کند.
  • افراد مبتلا به سندرم تونل تارسال غالباً از درد و بیحسی در قسمت بیرونی پشت پا شکایت دارند.
  • منشاء درد مرتبط با عصب ممکن است در پا یا حتی ستون فقرات باشد.
  • این سندرم ممکن است با درد کمر، درد لگن یا درد پا همراه باشد یا حتی ممکن است خطی از درد را احساس کنید که به سمت مچ پا رفته یا با علائم دیگر مانند دردها و سوزن سوزنی شدن یا احساس سوزش همراه باشد. ممکن است این علامت دیده نشوند.

ارزیابی درد مچ پا و پا


ارزیابی درد مچ پا و پامعاینه برای درد پا و مچ پا با بررسی سوابق پزشکی شروع می‌شود: زمان و چگونگی شروع، چگونه حس فعلی و درمان‌هایی که تا کنون امتحان کرده‌اید. پزشک همچنین از شما در مورد ابتلا به بیماری‌های دیگر که ممکن است باعث ایجاد درد شوند سؤال کند. پزشک معاینات بالینی را برای آزمایش ساختارهای پا و مچ پا انجاممید هد. سپس دامنه حرکتی و قدرت پا و مچ پای شما را مورد بررسی قرار داده و برخی آزمایش‌های دیگر را برای مشخص شدن وجود احتمالی مشکلات دیگر انجام می‌دهد.

بر اساس یافته‌های منتج از معاینات بالینی، ممکن است تزریق کورتیزون هم برای آزمایش بالینی و هم به عنوان یک روش برای درمان درد انجام شود. داروهای بیحسی در تزریق ترکیب شده و به پزشکان در تعیین منبع درد کمک می‌کنند و کورتیزون نیز در کاهش درد مؤثر خواهد بود. گاهی اوقات آنها انجام آزمایش‌های دیگر نظیر عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس یا ام آر آی را برای بررسی استخوان‌ها و بافت‌های نرم مورد توجه قرار می‌گیرند. در عکس‌های گرفته شده به وسیله اشعه ایکس مواردی نظیر شکستگی، خارها و تغییرات آرتروزی را مشخص می‌شود. درام آر آی عکس‌های دقیق‌تری از استخوان و آسیب‌دیدگی‌های بافت نرم مانند پارگی رباط‌ها یا عضلات به دست می‌آید.

درمان درد مچ پا


علت بروز درد مچ پا و پا هر چه که باشد، پزشکان به شما کمک می‌کنند که بهترین روش‌های درمانی را انتخاب کرده و به کار گیرید.

 درمان‌های اولیه

درمان-درد-مچ-پابرخی از اولین اقدامات ساده که می‌توانند به شما در رهایی از درد مچ پا کمک کند عبارتند از:

  • تغییر سبک زندگی: مچ پا و پای خود را استراحت دهید، فعالیت‌های روزانه خود را تغییر دهید تا از قرار گرفتن در شرایط دردناک خودداری شود، حرکات ورزشی ملایم برای تسکین و روان کار کردن مفصل مچ پا انجام داده و عضلات ضعیف خود را با کمک ورزش تقویت کنید.
  • داروها: داروها برای درمان برخی بیماری‌ها مفید هستند. داورهای ضد التهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن به کاهش التهاب کمک می‌کنند. اگر التهاب شدید باشد، یک دوره کوتاه مدت مصرف داروهای استروئیدی ممکن است تجویز شود. داروهایی مانند استامینوفن (تایلنول) می‌توانند به کنترل درد کمک کنند.
  • تزریق استروئید: در این تزریق، محل خاصی در پا یا مچ پای شما هدف قرار داده شده و داروهای قوی ضد التهابی در آن تزریق می‌شود. داروهای بیحسی موجود در تزریق به ما کمک می‌کنند تا بفهمیم که آیا نقطه محل تزریق، منشأ درد است یا نه.
    برخی از اولین اقدامات ساده که می‌توانند به شما در رهایی از درد مچ پا کمک کند عبارتند از:

    • تغییر سبک زندگی: مچ پا و پای خود را استراحت دهید، فعالیت‌های روزانه خود را تغییر دهید تا از قرار گرفتن در شرایط دردناک خودداری شود، حرکات ورزشی ملایم برای تسکین و روان کار کردن مفصل مچ پا انجام داده و عضلات ضعیف خود را با کمک ورزش تقویت کنید.
    • داروها: داروها برای درمان برخی بیماری‌ها مفید هستند. داورهای ضد التهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن به کاهش التهاب کمک می‌کنند. اگر التهاب شدید باشد، یک دوره کوتاه مدت مصرف داروهای استروئیدی ممکن است تجویز شود. داروهایی مانند استامینوفن (تایلنول) می‌توانند به کنترل درد کمک کنند.
    • تزریق استروئید: در این تزریق، محل خاصی در پا یا مچ پای شما هدف قرار داده شده و داروهای قوی ضد التهابی در آن تزریق می‌شود. داروهای بیحسی موجود در تزریق به ما کمک می‌کنند تا بفهمیم که آیا نقطه محل تزریق، منشأ درد است یا نه.
      برخی از اولین اقدامات ساده که می‌توانند به شما در رهایی از درد مچ پا کمک کند عبارتند از:

      • تغییر سبک زندگی: مچ پا و پای خود را استراحت دهید، فعالیت‌های روزانه خود را تغییر دهید تا از قرار گرفتن در شرایط دردناک خودداری شود، حرکات ورزشی ملایم برای تسکین و روان کار کردن مفصل مچ پا انجام داده و عضلات ضعیف خود را با کمک ورزش تقویت کنید.
      • داروها: داروها برای درمان برخی بیماری‌ها مفید هستند. داورهای ضد التهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن به کاهش التهاب کمک می‌کنند. اگر التهاب شدید باشد، یک دوره کوتاه مدت مصرف داروهای استروئیدی ممکن است تجویز شود. داروهایی مانند استامینوفن (تایلنول) می‌توانند به کنترل درد کمک کنند.
      • تزریق استروئید: در این تزریق، محل خاصی در پا یا مچ پای شما هدف قرار داده شده و داروهای قوی ضد التهابی در آن تزریق می‌شود. داروهای بیحسی موجود در تزریق به ما کمک می‌کنند تا بفهمیم که آیا نقطه محل تزریق، منشأ درد است یا نه.

چه نوع کفشی باید انتخاب کنیم؟

چه نوع کفشی باید انتخاب کنیم؟زمانی که تلاش می‌کنید از آسیب‌دیدگی دوباره و پیچ خوردن مچ پای خود جلوگیری کنید یکی از بهترین کارهایی که می‌توانید انجام دهید این است که یک کفش مناسب برای این وضعیت بپوشید. برخی ورزش‌ها ممکن است به نوع خاصی کفش نیاز داشته باشند که از مچ پا محافظت کند در حالی که در برخی موارد ممکن است کفش‌های دیگر فرسوده شده و باعث آسیب‌دیدگی شوند. انجمن به افراد توصیه می‌کنید که هر 300 تا 400 مایل، کفش‌های مخصوص دوندگی خود را عوض کنند و کفش‌های ورزشی یا استوک دار را حداقل سالی یک مرتبه عوض کنند.

نکات بیشتر:

  • برای بسکتبال، شما نباید مشکلی برای پیدا کردن کفشی که اطراف مچ پای شما را بپوشاند داشته باشید.
  • کفش‌های استوک دار مخصوص فوتبال نیز به راحتی پیدا می‌شوند.
  • کفش‌های مخصوص فوتبال و کفش‌های با استوک کوتاه ممکن است برای حفاظت بیشتر آر مچ پا نیاز به بریس داشته باشند.
  • کفش‌های دوندگی باید از مچ پا محافظت کنند اما قوس پا را به خوبی پشتیبانی کرده و راحت باشند. اگر شما کفش‌هایی بپوشید که خیلی بزرگ باشند ممکن است مچ پای شما پیچ بخورد.
  • کفی‌های طبی ممکن است در برخی موارد به عنوان بخشی از برنامه بهبودی و ریکاوری عمومی تجویز شوند.

 مچ‌بندهای طبی

مچ‌بندهای طبیمچ‌بندطبی

علاوه بر استراحت کردن، استفاده از یخ، فشرده‌سازی و بالا نگه داشتن مچ پا برای کاهش درد و تورم مفید هستند. شما می‌توانید با استفاده از مچ‌بندهای طبی یا باندهای فشرده‌ساز از مچ پای خود محافظت کنید.

پزشکان، مچ‌بندهای طبی مختلفی را برای کاهش التهاب و درد پیشنهاد می‌دهند که با فشرده کردن مچ پا باعث تسریع روند بهبودی آن نیز می‌شوند.

استفاده از بریس‌ها نقش مهمی در بهبودی شما از درد مزمن، درد آرتروزی یا درد ناشی از آسیب‌دیدگی دارد. باید از تاندون‌ها، رباط‌ها و قوس کف پا محافظت کنید. استفاده از این بریس‌ها برای کاهش التهاب و درد ناشی از رگ به رگ شدن، کشیدگی‌های عضلانی یا آسیب‌دیدگی‌های مچ پا بسیار مؤثر است.

 فیزیوتراپی

فیزیوتراپی-5فیزیوتراپی نوعی درمان است که بر کار کردن درست عضلات، مفاصل و پا در هنگام ایستادن یا راه رفتن تمرکز دارد. حتی اگر شما بسیار قوی و فعال باشید، ممکن است دچار عدم تعادل عضلانی گردید که باعث ایجاد درد می‌شود. پزشکان ارتوپد عدم تعادل‌های عضلانی را تشخیص داده و به کمک تمرینات اصلاحی، آنها را رفع می‌کنند. ممکن است آنها به شما حرکاتی برای انجام در منزل بدهند که به شما در بازگشت بدون درد به فعالیت‌های روزمره کمک می‌کند. درمانگر ممکن است از اولتراسوند و تحریک الکتریکی برای کاهش درد و تورم استفاده کرده و از شما بخواهد که مچ پای خود را تا زمان بهبودی باندپیچی کنید.

 تزریق‌های پرولوزون 

تزریق‌های پرولوزونتزریق‌های پرولوزون یک روش درمانی غیر جراحی برای رباط‌ها و بافت‌های همبند است. در این تزریق، مواد تولید کننده کلاژن و گاز اوزون تزریق می‌شود که می‌تواند بافت آسیب دیده یا ضعیف شده را در اطراف مفاصل بازسازی کند. این موارد در بافت همبند آسیب دیده تزریق می‌شوند تا آن ناحیه را بازسازی کنند. پرولوزون رباط‌های شل شده یا بافت‌های همبندی که دچار پارگی جزئی شده‌اند را با توقف فرایند التهاب‌ترمیم و سفت می‌کند. با این کار، گردش جریان خون بهبود یافته، جریان خون حامل مواد غذایی افزایش یافته و آب رسانی به بافت‌های آسیب دیده انجام می‌شود.

این فرایند بسیار مطمئن و بی‌خطر است. ممکن است پس از تزریق کمی درد داشته باشید همچنین ممکن است نیاز به تجدید تزریق باشد که به تشخیص و صلاحدید پزشک انجام خواهد شد.

تزریق پلاسمای غنی‌شده با پلاکت

تزریق پلاسمای غنی‌شدهپلاسمای غنی‌شده با پلاکت از خون بدن بیمار گرفته می‌شود. پلاکت علاوه بر این که به لخته شده خون کمک می‌کند بلکه پروتئینی در خون است که حاوی عوامل رشد مورد نیاز برای ترمیم بافت‌های آسیب دیده بدن (رباط‌ها و تاندون‌های آسیب دیده) است. پی آر پی درمانی به دلیل موارد استفاده آن در درمان آسیب‌دیدگی‌های ورزشی به خوبی شناخته شده است. این شامل بازیکنان NFL و MLB می‌شود که به طور موفقیت‌آمیزی برای درمان آسیب‌دیدگی‌هایی مانند درد آشیل، درد پاشنه و آسیب‌دیدگی‌های مزمن تاندون تحت درمان به روش پی آر پی قرار گرفته‌اند. یکی از مزایای متعدد پی آر پی این است که عوارض جانبی ندارد. احتمال برگشت خون وجود ندارد زیر خون از بدن خود بیمار گرفته می‌شود.

 ورزش درمانی برای درد مچ پا

حرکات ورزشی مؤثر برای درمان درد پا و مچ پا عبارتند از:

 حرکت دادن پا روی توپ

حرکت دادن پا روی توپبرنامه خوب توان‌بخشی و پیشگیرانه درد باید با ماساژ شروع شود و یک روش عالی برای ماساژ در خانه استفاده از توپ یا فوم چرخشی است. توپ به شل شدن عضلات بیش فعال کمک کرده و درنتیجه شما می‌توانید عضلات را کشیده و آنها را به طول مناسب خود بازگردانید.

  • برای غلت دادن پا، یک توپ روی زمین قرار داده و پای خود را روی آن بگذارید
  • آن را در طول کف پای خود غلت داده و بچرخانید
  • آن را در نقاط سفت شده نگه دارید
  • اگر توپ‌های دیگری در دسترس دارید و تمایل دارید که این حرکت را کمی سخت‌تر انجام دهید، از یک توپ کوچک‌تر و سفت‌تر استفاده کنید. توپ کوچک‌تر و سفت‌تر باعث می‌شود که شما فشار بیشتری وارد کنید.

 فوم رولینگ در زیر ساق پا

فوم رولینگ در زیر ساق پاساق پای دوندگان و افرادی که کفش پاشنه بلند می‌پوشند بسیار مستعد سفت شدن است. حتی اگر شما هر روز پشت میز می‌نشینید، ساق‌های پای شما ممکن است سفت شوند که می‌تواند منجر به ایجاد درد در پا، آشیل و حتی زانو شود و اگر مچ پای شما در گذشته پیچ خورده باشد باید با مراقبت بیشتر از شل شدن ساق‌های پای خود محافظت کنید.

  • برای غلت دادن ساق پا از یک توپ تنیس استفاده کنید، یک توپ را روی چند کتاب یا تخته یوگا قرار دهید و سپس ساق پای خود را روی آن قرار دهید.
  • در حالی که توپ را در زیر ساق پای خود قرار داده‌اید شروع کنید
  • در صورت لزوم پای دیگر خود را روی پای آسیب دیده قرار دهید تا بتوانید فشار بیشتری وارد کنید.
  • به آرامی از راست به چپ یا به سمت طرفین چند مرتبه حرکت کنید سپس توپ را به سمت نقطه دیگری از ساق پا حرکت دهید، روی همه قسمت‌های گوشتی ساق پا کار کنید
  • حرکات به سمت طرفین را در هنگام تمرین دادن ساق پا ادامه دهید
  • روی هر نقطه سفت صبر کنید. اگر شما نقاط بسیار سفتی یافتید، 10 مرتبه با پای خود حرکات چرخشی انجام داده و سپس 5 مرتبه ساق پای خود را شل کنید (پای خود را خم کرده و پایین بیاورید) و سپس به سراغ نقاط سفت دیگر بروید. این کار به شما در شل شدن عضلات و آزاد شدن نقاط سفت کمک می‌کند.

 کشش پا با زانو زدن 

کشش پا با زانو زدناین نوع کشش پا با زانو زدن در صورتی که پای شما درد داشته باشد یا آسیب دیده باشد یا زمانی که تمام روز کفش می‌پوشید بسیار مؤثر و مفید واقع می‌شود. بهتر است این کشش را با پای برهنه انجام دهید و ممکن است انعطاف‌پذیری عضلات چهار سر ران را محدود کند بنابراین شما باید عضلات چهار سر ران را کمی بیشتر بکشید تا بیشترین کشش انجام شود.

  • برای کشش پا، روی زمین زانو بزنید و پاهای خود را خم کنید، انگشتان شصت پا را به سمت داخل ببرید
  • سپس روی پاشنه بنشینید و کشش را در انتهای پا و در انگشتان شصت پا احساس کنید. کمی این طرف و آن طرف حرکت کنید تا حالت کشش حفظ شود.

 چه موقع به انجام عمل جراحی نیاز است؟


در صورتی که روش‌های درمانی دیگر مؤثر واقع نشوند، برخی عمل‌های جراحی برای بیماری‌های پا و مچ پا مورد توجه قرار می‌گیرند. عمل‌های جراحی متفاوتی را می‌توان از طریق ایجاد یک شکاف کوچک و استفاده از دوربین مخصوص انجام داد تا بتوان داخل بدن (آرتروسکوپی) مشاهده کرد. البته ممکن است در برخی موارد نیاز به انجام عمل‌های جراحی باز سنتی باشد.

  • پس از انجام عمل جراحی باید تا زمان بازیابی کامل احساس بهبودی در ساق پا از عصای زیر بغل استفاده کنید.
  • قبل از این که عصای زیر بغل را کنار بگذارید، باید قادر شوید که وزن بدن را روی مچ پا تحمل کرده و به راحتی راه بروید.
  • اگر عمل‌های جراحی تهاجمی‌تری انجام شدند ممکن است نیاز باشد که شما به مدت چند هفته از عصای زیر بغل استفاده کنید و از فشار آوردن وزن بدن روی مچ پا جلوگیری کنید. معمولاً جراح از شما می‌خواهد که تا چند روز پس از انجام عمل جراحی فقط استراحت کنید.
  • پس از گذشت این چند روز، شما می‌توانید پانسمان حجیم پس از عمل را برداشته و دوش بگیرید.
  • همان طور که ممکن است تصور کنید، مراقبت از خود پس از انجام عمل آرتروسکوپی دشوار است پس بهتر است از یک نفر کمک بگیرید.
  • اگر شما برخی محدودیت‌های خاص پس از انجام عمل جراحی داشته باشید، جراح آن را با خانواده شما در میان خواهد گذاشت.