اسپاسم(گرفتگی)کمر را با 7 روش درمانی موثر در فیزیوتراپی درمان کنید

اسپاسم

عضلات کمر بعنوان تکیه‌گاهی برای بدن هستند. وقتی از عضلات بیش از حد استفاده‌شود سبب یا گرفتگی آنها می‌شود. هرچند استراحت‌کردن می‌توان به التیام عضلات کمک‌کند اما روش‌های دیگری نیز وجوددارد که باعث تسکین درد و مانع از بروز مجدد آنها می‌شود. اسپاسم کمر را می‌توان به کمک روشهای متعارف و غیرمتعارف نیز درمان‌کرد. فردی که دچار اسپاسم عضلات‌ شده‌است می‌تواند برای انجام ورزش‌های کششی و تقویتی که راه‌هکاری کماملا منطقی در درمان اسپاسم هستند، به فیزیوتراپیست مراجعه‌کند. در این مقاله برخی گزینه‌های درمانی، ورزش‌ها و درمان‌های خانگی معرفی شده‌اند تا بتوان به‌ کمک آنها از شر اسپاسم کمر خلاص‌شد.

اگر درمان‌های خانگی اثرگذار نبودند و اسپاسم کمر برطرف نشد بعنوان آخرین راه‌هکار می‌توانید در جستجوی گزینه‌های درمانی باشید. در حالت کلی، تنها در صورتی لازم است که به پزشک مراجعه‌کنید که اسپاسم کمر تا سه روز برطرف نشود، میزان درد تشدید شود و یا حس گزگز به قسمت پایین کمر و پاها سرایت‌ پیداکند. اگر اسپاسم کمر بعد از گذشت یک روز رفع‌شد نیازی به مراجعه به پزشک نیست.

اسپاسم در قسمت‌های پایینی کمر مشکل‌ساز است و می‌تواند منجر به سایر مشکلات سلامتی شود.خوشبختانه درمان این معضل ساده بوده و معمولا به وضعیت‌های شدید یا مشکلات جدی کمر منجرنمی‌شود. اگر اسپاسم کمر فورا درمان‌شود احتمالا بتوان از بروز کمردرد پیشگیری‌کرد.

دکتر حمید روشندل با آموزش حرکات اصلاحی کمر و ارائه روشهای درمانی موثر در فیزیوتراپی به شما در رفع اسپاسم و گرفتگی کمر کمک خواهدکرد.

برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره‌ تلفن‌های 02166595897 و 02166595896   تماس حاصل‌فرمایید.

علل اسپاسم کمر


علائم-اسپاسم

اسپاسم عضلات کمر می‌تواند به وسیله طیف گسترده‌ای از مسائل، عضلات، تاندون، یا آسیب‌های رباطی به شرایط جدی‌تر بیماری تبدیل‌شود که در زیر به بخشی از آنها اشاره شده‌است:

  • خستگی، کش آمدن و یا کارکردن بیش‌از حد عضلات
  • قرارگرفتن عضلات برای مدت طولانی در یک موقعیت ثابت
  • فشار بیش از حد ناشی از بلندکردن اجسام سنگین
  • انجام فعالیت‌هایی مانند بازی گلف که در آنها چرخش ناگهانی و دائمی کمر لازم است
  • همچنین بارداری نیز می‌تواند باعث بروز اسپاسم کمر شود

گاهی‌اوقات اسپاسم عضلات و گرفتگی‌های عضلانی می‌تواند نشانه‌ای از مشکل ریشه‌ای در ناحیه ستون فقرات باشد. شرایط جدی‌تر ستون فقرات می‌تواند باعث التهاب بافت‌های نرم اطراف آن شده و باعث تحریک گرفتگی یا اسپاسم عضلات شود. نمونه‌هایی از این شرایط حادتر که موجب اسپاسم می‌شوند عبارتند از:

  • سندروم فاست
  • بیماری دژنراتیو دیسک
  • تنگی کانال نخاعی
  • دیسک کمر

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به اسپاسم کمر هستند؟


علاوه بر دانستن اینکه چه عواملی باعث بروز اسپاسم کمر می‌شود دانستن اینکه چه کسانی در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این عارضه‌ هستند نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. این دسته از افراد کسانی هستند که از شرایط زیر رنج‌می‌برند:

  • ضعف در کمر
  • گودی کمر
  • سفتی همسترینگ
  • ضعف در عضلات ستون فقرات
  • ضعف در عضلات شکم
  • دی هیدراسیون (کمبود آب بدن)/ عدم تعادل الکترولیتی

علائم اصلی اسپاسم کمر چیست؟


علائم اصلی اسپاسم کمر عبارتند از درد شدید ناشی از عدم تحرک کمر، درد قابل‌توجه در قسمت کمر بر اثر حرکت پاها یا بازوها و / یا درد ناشی از چرخش ستون فقرات.

 معمولا این علائم با احساس عدم‌تحرک ستون فقرات همراه هستند. ممکن‌است که ناراحتی و احساس بی‌حرکت بودن از چند ثانیه تا چندین دقیقه طول‌بکشد و سپس برای مدت کوتاهی برطرف‌شده  و بعد از آن مجددا برگردد. غالبا می‌توان اسپاسم‌هایی را که به طور ناگهانی در حین انجام فعالیتی بروزمی‌کنند از طریق استراحت‌کردن برطرف‌کرد؛ و ان طور که از شواهد برمی‌آید ظاهرا دراز‌کشیدن  بیشتر از نشستن باعث تسکین این درد می‌شود. با این وجود، ادامه فعالیت ممکن‌است باعث بروز اسپاسم شود.

اسپاسم گاه به گاه در کمر - بدون هیچ‌گونه نشانه‌ای از کمر درد – ممکن‌است یک پیام هشداردهنده باشد که فرد دارای اختلال عضلانی است یا اینکه او دچار آسیب‌دیدگی "زیر رادار" در کمر شده‌است.

به‌کمک درمانهای پزشکی، ورزش و درمان‌های خانگی از شر اسپاسم کمر خلاص‌شوید


در این قسمت به برخی از روش‌های درمانی برای خلاص‌شدن از اسپاسم کمر اشاره‌ شده‌است. این‌ روشها شبیه به اقدامات کمک‌های اولیه هستند که اغلب توسط پزشکان و فیزیوتراپیست‌ها توصیه می‌شوند تا سبب تسکین علائم اسپاسم شوند. این اقدامات در تسکین درد، تورم و التهاب موثر هستند و به برطرف‌شدن اسپاسم کمر کمک‌می‌کنند.

روش‌های دارویی

روش-های-دارویی

 پزشکان اغلب داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAID) و آرامبخش عضلانی را برای تسکین علائم تجویز می‌کنند. هرچند که استفاده از این داروها، روشی موثر برای خلاص‌شدن از اسپاسم کمر است اما اغلب به اقدامات دیگری برای جلوگیری از عود مجدد اسپاسم نیازدارد.

اندورفین داروی درد

اندورفین-داروی

هورمون اندورفین به عنوان یک مسکن قوی محسوب‌می‌شود. این هورمون معمولا به‌طور طبیعی در بدن ترشح‌می‌شود. همچنین اندورفین به کاهش اضطراب، استرس و افسردگی کمک‌می‌کند که همگی این موارد همراه با درد مزمن در کمر و غالبا باعث تشدید درد می‌شوند. بوکشیدن  وانیل یا اسطوخودوس می‌تواند ترشح‌آندورفین را افزایش‌دهد  البته  برای اینکار می‌توانید از مقدار کمی از جینسنگ نیز استفاده‌کنید.  یادتان باشد که ورزش‌کردن نیز می‌تواند باعث آزادشدن اندورفین شده و به کاهش استرس و درد کمک‌کند.

استراحت کردن

استراحت

به محض اینکه احساس اسپاسم در قسمت کمر کردید بلافاصله دست از کارکردن کشیده و استراحت‌کنید. ادامه‌حرکت  یا کار می‌تواند باعث تشدید درد و آسیب عضلانی شود.
به آرامی و با احتیاط به روی یک تخت یا سطح مسطح راحت فته و در آنجا بنشینید تا درازبکشید و موقتا بی‌حرکت باقی بمانید. در صورت نیاز، از بالشتک و بالش در زیر خود استفاده‌کنید نفس عمیق بکشید تا آرامش خود را حفظ‌کنید. همچنین می‌توانید در زیر پاهای خود بالشی بگذارید تا فشار از روی ستون فقرات شما برداشته‌شود و درد کمر تسکین یابد.
از طریق بی‌حرکت ماندن برای مدتی می‌توانید از تحریک عضلات آسیب‌دیده جلوگیری‌کرده و شدت و مدت درد را کاهش‌دهید.

توصیه‌می‌شود که به مدت 1 تا 2 روز استراحت‌کنید. استراحت کامل در رختخواب لازم نیست اما باید از هرگونه فعالیتی مانند بلند‌کردن اجسام سنگین یا ورزشهای خاص که موجب بروز اسپاسم می‌شود، اجتناب‌کنید.

کمپرس سرد

کمپرس-سرد

یکی دیگر از اولین شیوه‌های درمانی‌ محافظه‌کارانه در هر زمانی که از اسپاسم رنج بردید استفاده از کمپرس سرد بر روی قسمت آسیب‌دیده است. کمپرس سرد بطور خاصی در درمان کشیدگی‌ها، پیچ‌خوردگی‌ها و سایر صدمات موثر است.
استفاده از کمپرس سرد در طول 24 تا 72 ساعت اول آسیب‌دیدگی بسیار موثر است. دمای سرد باعث کاهش التهاب‌شده و نهایتا منجر به کاهش درد نیز کمک‌می‌کند. همچنین دمای سرما باعث منقبض‌شدن عضلات می‌شود. این انقباض در عضلات به متوقف‌کردن انرژی عامل اسپاسم می‌شود.

  • تعدادی تکه‌یخ را در یک حوله نازک بپیچید
  • حوله حاوی یخ را به‌مدت ۱۵ دقیقه بر روی قسمت آسیب‌دیده قراردهید

در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول این کار را هر یک ساعت یکبار تکرار‌کنید.

استفاده از آب گرم

استفاده-از-آب-گرم

پس از 72 ساعت اول، استفاده از آب گرم بر روی قسمت آسیب‌دیده یک شیوه موثر برای رفع اسپاسم کمر است.
گرما باعث افزایش جریان خون در این قسمت شده و عضله را گرم‌می‌کند تا به کشیدگی و انبساط آن کمک‌کند. همچنین گرما از درد کمر ناشی از کشیدگی عضلات جلوگیری‌می‌کند.

 یک حوله را در آب گرم خیس‌کرده و آن را بچلانید. حوله گرم و مرطوب را به مدت ۱۰ دقیقه بر روی قسمت آسیب‌دیده بگذارید. این کار را تا ۲ الی ۳ روز انجام‌دهید.

  • روزانه یک یا دو بار دوش آب گرم بگیرید. این کار درد را تسکین‌می‌دهد.

احتیاط: بیش از حد از آب گرم استفاده‌نکنید چراکه این کار موجب ورم‌کردن عضلات می‌شود.

 هیدراسیون

هیدراسیون

اگر اسپاسم کمر ناشی از دی‌هیدارسیون (کمبود آب بدن) باشد در اینصورت نوشیدن آب زیاد حاوی الکترولیت‌ می‌تواند راهکار موثری باشد. کارکردن بیش از حد باعث تبخیر آب بدن حاوی الکترولیت‌ها ‌شده و  اغلب باعث بروز اسپاسم می‌شود. بنابراین، خوردن موز یا استفاده از نوشیدنی‌های ورزشی که دارای الکترولیت هستند، می‌تواند برای مقابله با مشکل و حفظ تعادل الکترولیت‌ها در سیستم بدن موثر باشد. اطمینان از مصرف آب مناسب می‌تواند به جلوگیری از اسپاسم عضلانی کمک‌کند.

استفاده از فیزیوتراپی برای رهایی از اسپاسم کمر

موثرترین راه خلاص‌شدن از اسپاسم کمر، استفاده از فیزیوتراپی و تمرینات توصیه شده برای درد کمر است. فیزیوتراپی نه تنها باعث تسکین درد می‌شود بلکه تمرین منظم می‌توانند عضلات کمر را قوی کرده  و از درد و صدمات بیشتر پیشگیری‌کند. فیزیوتراپی می‌تواند به شیوه‌های مختلفی به فرد در اسپاسم کمر کمک‌کند. ممکن‌است که یا پزشک استفاده از برخی از تکنیک‌های موثر را توصیه‌کند یا از شیوه های درمانی اولتراسوند در درمانگاه خود استفاده کند:

ماساژدرمانی

ماساژ-درمانی

با ماساژدرمانی ساده می‌توان اسپاسم عضلانی کمر را درمان‌کرد. به آرامی نواحی اطراف قسمت آسیب‌دیده را ماساژ دهید تا عضلات این قسمت آرام‌گیرند.
علاوه بر این رفع اسپاسم کمر، ماساژ  به بهبودی جریان خون در این قسمت نیز کمک‌می‌کند.
از آنجا که امکان ماساژدادن کمر توسط خود فرد بطور کامل میسر نیست برای اینکار می‌توانید از یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود کمک‌بگیرید. به هنگام ماساژ کمر نکات زیر را مدنظر داشته‌باشید:

  • برای ماساژ دادن کمر از روغن زیتون یا روغن نارگیل ولرم استفاده‌کنید.
  • قسمت آسیب‌دیده را به مدت ۵ الی ۱۰ دقیقه ماساژ دهید. بخاطر داشته‌باشید که دست خود را به آرامی و تا امتداد کل قسمت‌های اطراف بکشید.
  • بعد از ماساژ، قسمت ماساژ داده‌شده را با یک حوله گرم بپوشانید.
  • این کار را چندین بار در روز انجام‌دهید.

طب‌سوزنی

طب-سوزنی

طب‌سوزنی یکی از روش‌های غیرمتعارف است که برای تحریک قسمت انتهایی یک عصب یا عضلات بدن خاص از آن استفاده‌می‌شود. از طب‌سوزنی در طی چندین جلسه جهت برطرف‌کردن درد و به‌ویژه آرام‌کردن عضلات استفاده‌می‌شود که می‌تواند بعنوان یک شیوه‌ درمانی محبوب برای خلاص‌شدن از اسپاسم کمر نیز مورد استفاده‌ قراربگیرد.

تقویت عضلات به کمک تغییر حالت ایستادن و راه‌رفتن

تقویت--عضلات

حالت بد ایستادن و نشستن به مدت طولانی به یک صورت اغلب باعث بروز اسپاسم می‌شود. این عدم‌حرکت موجب گردش خون ضعیف شده و اسپاسم به ویژه در قسمت پایین کمر می‌شود. جهت پیشگیری از سفت‌شدن عضلات از ورزش‌های آرام از قبیل پیاده‌روی بر روی تریدمیل یا بالا و پایین آمدن از پله‌ها استفاده‌کنید زیرا این تحرکات باعث بازگشت عضلات به حالت اولیه می‌شوند.

اگر اسپاسم کمر مستقیما ناشی از عدم‌تحرک بدن یا سبک‌زندگی بدون‌تحرک در مدت طولانی باشد در اینصورت برخی از ورزش‌های کششی ابتدایی می‌توانند در درمان اسپاسم کمر موثر باشند.

دستگاه‌های تحریک الکتریکی

دستگاه-های-تحریک

تحریک الکتریکی راهی موثر برای کاهش درد است. شیوه‌ی کار در این روش مسدود‌کردن گیرنده‌های درد است. مسدودکردن این گیرنده‌ها موجب تحریک عصب‌ها به علت اسپاسم عضلات می‌شود. جریان میکرو نوعی خاص از تحریک الکتریکی است که از آن برای تحریک بهبودی به بافت آسیب‌دیده استفاده‌می‌شود. اگر شدت برخی از واحدهای تحریک الکتریکی افزایش‌یابد و یا بر روی یک نقطه‌ی تحرکی از عضلات قرارگیرند، می‌توانند عضلات را شارژکرده وباعث انقباض شوند. این انقباض عضلات کمر ممکن‌است گاهی‌اوقات سبب از بین‌رفتن خستگی در آنها می‌شود و گاهی‌اوقات نیز ممکن‌است باعث تحریک بیشتر بافت شود. ممکن‌است که دستگاههای تحریک الکتریکی خانگی همیشه به همان اندازه دستگاه‌های گرانقیمتی که معمولا در مراکز درمانی یافت‌می‌شود، مؤثر نباشند.

التراسوندتراپی

التراسوندتراپی

التراسوند یک شیوه درمانی فوق‌العاده برای تحریک التیام بافت موردنظر است. امواج صوتی از یک کریستال ارتعاشی درون سر از دستگاه اولتراسوند تولید‌شده و سپس از طریق ژل رسانای صدا به بافت منتقل‌می‌شوند. این کار باعث‌ تجزیه بافت اسکار ناخواسته، افزایش گردش خون در آن قسمت، و کمک به آرام‌کردن ساختارعضلات توسط امواج صوتی می‌شود. این امر می‌تواند در مواردی که اسپاسم عضله موجب التهاب بافت نرم در کمر می‌شود بسیار موثر واقع‌شود. از التراسوند تنها می‌توان در حضور پزشک متخصص و مجاز  استفاده‌کرد.

دستگاه کشش‌درمانی

کشش-درمانی

هنگام استفاده ازدستگاه کشش‌درمانی در هر قسمتی که تازه آسیب‌دیده‌است باید احتیاط لازم را راعایت‌کرد.  از این دستگاه در موارد اسپاسم کمر هرگز استفاده‌نکنید مگر اینکه پزشک آن را تجویزکند. می‌توانید برای کشش  لومبار (قسمت پایین کمر) از محصولات مختلفی استفاده‌کنید که لگن را در حین استفاده از دستگاه ثابت‌ نگه می‌دارند تا باعث جداسازی مهره‌ها شده  و به این ترتیب امکان بازشدن کانال‌های ستون فقرات که اعصاب از طریق آنها خارج‌می‌شوند، فراهم‌‌شود . با این وجود، اگر یک عضله دچار اسپاسم بیش‌ از حد شده‌باشد  ممکن‌است که عضله مولتی‌فیدوس که به مهره‌های کمری متصل است اجازه جدا‌شدن مهره‌ها را ندهد. برخی از شیوه‌های کششی زمانی که عضله مولتی‌فیدوس دچار اسپاسم‌ شده‌باشد امکان جداسازی بهتر مهره‌ها را فراهم‌می‌کنند. یکی از این انوع کشش توسط پزشکان کایروپراکتیک توسط فشاردادن دست بر روی ستون فقرات انجام‌می‌شود در حالی که یک میز مربوط به انعطاف‌پذیری ستون فقرات را در راستای حرکت رو به پایین کشش‌می‌دهد.

ورزش‌های اسپاسم‌ کمر

در زیر ورزش‌های مناسبی برای اسپاسم کمر ارائه‌ شده‌است:

ورزش درازکش رو به بالا درمان خلاص‌شدن از اسپاسم کمر

درازکش

برای انجام این ورزش به نکات زیر توجه داشته‌باشید:

  • به شکم بر روی یک پادری یا سطح درازبکشید
  • آرنج‌های خود را در زیر خم کنید
  • کف دستان خود را بر روی زمین قراردهید
  • توجه‌کنید که عضلات ران و لگن نباید از سطح زمین جداشوند
  • در حالیکه بازوهای خود را صاف کرده‌اید، نیم تنه بالایی بدن را بالابکشید
  • به هنگام بلندکردن نیم‌تنه بالایی از زمین، عضلات کمر را آرام نگه دارید
  • تا جایی خود را بالابکشید که احساس راحتی می‌کنید، به هیچ وجه فشار اضافی بخود واردنکنید
  • به‌مدت ۱۰ ثانیه در موقعیتی بمانید که احساس راحتی‌می‌کنید و فشاری بر روی کمرتان نیست
  • به آرامی به زمین درازبکشید
  • این کار را ده بار انجام‌دهید
  • اگر می‌توانید نیم‌تنه بالایی بدن را به‌مدت ۳۰ ثانیه از سطح زمین بلندکنید
  • این حرکات کششی برای افرادی مناسب است که از اسپاسم کمر و بیماری فتق دیسک رنج‌می‌برند

حرکت کششی اصلاحی: کشیدن یک زانو تا قفسه سینه

حرکات-کششی-اصلاحی

برای انجام این ورزش باید به نکات زیر توجه داشته‌باشید:

  • به پشت دراز بکشید
  • هر دو زانوی خود را خم‌کنید. در این حالت سعی‌کنید که پای خود را بر روی کف زمین قراردهید
  • سعی‌کنید که در همان حالت درازکش، یکی از زانوهای خود را به‌سمت قفسه سینه بالابکشید
  • زانوی خود را در این حالت به‌مدت ۱۵ الی ۳۰ ثانیه نگه‌دارید. در ابتدا با حداقل مدت زمان شروع‌کنید و به مرور زمان مدت زمان نگه‌داشتن زانوی خود را افزایش‌دهید
  • همین کار را ۲ تا ۴ بار با زانوی دیگر انجام‌دهید
  • در این حالت باید در امتداد قسمت پایین کمر یا باسن احساس کشش کنید. در صورتی که این احساس را داشتید یعنی عملکرد شما مناسب است.
  • اگر می‌توانید، سعی‌کنید این کار را با هر دو پا و بطور همزمان انجام‌دهید.
  • این کشش فلکسوني کمری مناسب افرادی است که دچار اسپاسم کمر بر اثر تنگی نخاعی هستند.

حرکت کششی اصلاحی: کشش به‌شکل سجده

کشش-به-شکل-سجده

برای انجام این حرکت نکات زیر را رعایت‌کنید:

  • نوعی حرکت یوگا است که باعث کشش عضلات کمر در امتداد ستون فقرات می‌شود
  • بر روی دستان و زانوهای خود قراربگیرید (چهار دست و پا)
  • بر روی باسن خود بنشینید
  • در این حالت باید باسن روی پاشنه‌های پا قراربگیرد
  • در این حالت دستان خود را به جلو بکشید طوری که ستون فقرات شما کاملا صاف شود
  • به مدت ۱۰ الی ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید. بخاطر داشته‌باشید که در اوایل کمترین فشار را به‌خود واردکنید و رفته‌رفته می‌توانید فشار و مدت زمان قرارگرفتن در این وضعیت را افزایش‌دهید
  • اینکار را ۲ یا ۳ بار تکرارکنید

می‌توانید از تمرینات و حرکات کششی مشابه و موثر دیگری که در فیزیوتراپی برای درمان اسپاسم کمر تجویز‌می‌شوند نیز استفاده‌کنید.